Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Kolejne kroki w Normie EXPERT (część III)

Nadszedł czas na obiecany w poprzedniej części tutorialu import cen "obcych".
Poza INTERCENBUDEM wśród kosztorysantów popularne są jeszcze dwa źródła, z których korzystają przy sporządzaniu kalkulacji szczegółowych i uproszczonych. Są to kwartalne informacje cenowe dostarczane przez firmy ORGBUD-SERWIS, Promocja oraz Bistyp. Zaraz przekonamy się, jakie infomacje cenowe i przede wszystkim – w jaki sposób można zaimportować do programu Norma EXPERT.

Zacznijmy od tej pierwszej firmy. Poznański ORGBUD-SERWIS ma w swojej ofercie cenniki, które można zaimportować do różnych systemów kosztorysowych, również do systemu Norma EXPERT. Do dyspozycji mamy trzy rodzaje informacji cenowych: cenniki do sporządzania kalkulacji szczegółowych ("ICCP" - Informacyjny Zestaw Cen Czynników Produkcji) oraz ceny jednostkowe robót i obiektów budowlanych (do kalkulacji uproszczonej, w wersji ogólnokrajowej i dla poszczególnych województw). Mamy też możliwość zaimportowania cen jednostkowych robót w obiektach zabytkowych - do kalkulacji uproszczonej.

Rozpoczniemy od importu cen materiałów i sprzętu oraz stawek robocizny. Po umieszczeniu w napędzie komputera płyty z "ICCP" pokaże się nam poniższe okno.

 

Do programu możemy bezpośrednio zaimportować ceny materiałów i sprzętu oraz stawki robocizny. Jeżeli interesują nas również narzuty kosztorysowe, powinniśmy wybrać z powyższego menu "Stawki i narzuty kosztorysowe". Ukażą się nam one w edytorze tekstu w podziale na branże robót, w trzech poziomach cenowych - średnim, minimalnym i maksymalnym. Możemy je wydrukować, przepisać etc.

Zobaczmy, jak bezpośrednio zaimportować informacje o cenach materiałów i sprzętu oraz robociźnie do naszego programu.
Sposób importu jest analogiczny, jak w przypadku importu cen INTERCENBUDU dostępnych na płycie CD. Czyli... klikamy i rozwijamy menu przy wstążce Ceny, wybieramy Importuj cennik... lub w oknie Cenniki klikamy na Importuj. Teraz z okienka, które nam się pojawi, po wybraniu Cały dysk oraz wskazaniu napędu CD klikamy na Rozpoznaj format.

 

Po chwili będziemy mieli możliwość wybrania:

ICCP0316.DBF - ICCP Ceny nakładów RMS, a w nich ceny materiałów: średnie, minimalne i maksymalne bez kosztów zakupu. Ceny najmu sprzętu: średnie, minimalne i maksymalne. Stawki robocizny kosztorysowej: średnie, minimalne i maksymalne.
NAJEM_S.DBF - Ceny najmu sprzętu: średnie, minimalne i maksymalne.
ICCP316K.DBF - ICCP Ceny nakładów RMS, a w nich ceny materiałów: średnie, minimalne z kosztami zakupu. Ceny pracy sprzętu: średnie i minimalne. Stawki robocizny kosztorysowej: średnie.
PRACA_S.DBF - Ceny pracy sprzętu: średnie, minimalne i maksymalne.

Program automatycznie zaznacza wszystkie cenniki i to od nas zależy, które zaimportujemy, usuwając haczyk przy niepotrzebnych, po czym klikamy na Importuj. Możemy, podobnie, jak dla INTERCENBUDU ustawić parametry Cennika wynikowego oraz Opcje importu.
Poniżej opcje Cennika wynikowego

oraz Opcje importu.

 

Ponieważ program automatycznie, w sposób logiczny tworzy nowe poziomy cenowe, stąd praktycznie wystarczy kliknąć na klawisz Importuj.
Nastąpi wczytanie zahaczonych cenników.

 

Po prawidłowym zaimportowaniu cen ukaże się nam poniższe okienko.

 

Jeszcze tylko spojrzenie na Grupę cenników i widzimy, że wszystko jest ok.

 

Możemy sporządzać kalkulację szczegółową.

Pora na ceny robót.
Jak wspomniałem powyżej, mamy do dyspozycji średnie ceny jednostkowe robót - krajowe i w województwach oraz ceny jednostkowe robót w obiektach zabytkowych. Import każdego z tych cenników jest taki sam.
Po umieszczeniu płyty w napędzie, podobnie jak dla cen RMS, wybieramy Import cennika, Cały dysk, wskazujemy napęd CD i klikamy na Rozpoznaj format.

 

Jak widzimy powyżej, będziemy importować Ceny jednostkowe robót.

 

Czekamy chwilę (troszkę dłuższą aniżeli przy imporcie RMS-ów, bo to jednak dłuuuuga chwila...).

Powyższe okno świadczy o tym, że i tym razem odnieśliśmy pełen sukces.

I znowu spojrzenie na Grupy cenników - przybył nam kolejny zbiór.

 

Poza typowymi robotami wycenionymi na podstawie Katalogów Nakładów Rzeczowych i KNNR-ów, mamy w cenniku ORGBUDU również wycenione różnego rodzaju obiekty budowlane - "IWNB" (z podziałem na stany i elementy robót). Informacje te docenią w szczególności osoby zajmujące się ustalaniem planowanych kosztów robót budowlanych oraz rzeczoznawcy kosztorysowi. Obiektów jest całkiem sporo, a pozycje do kosztorysu wybieramy identycznie, jak ze "zwykłego" cennika robót. Najważniejsza rzecz, na którą powinniśmy zawsze zwracać uwagę przy posługiwaniu się "IWNB" – to w pierwszej kolejności przeczytanie charakterystyki obiektu i opisu technologii wykonania (to, jak "Wyszczególnienie robót" nad tablicami KNR-ów), aby zawsze w sposób optymalny wybrać Obiekt -> Stan -> Element odpowiadający naszym potrzebom. Opis poszczególnych obiektów jest dostępny po wybraniu z Listy paneli opcji "Opis".

 

Wraz z obiektami i ich opisami dostępne są również pliki z rzutami i wizualizacjami obiektów. Póki co, musimy posiłkować się płytą i z niej wybrać grafikę zgodną z obiektem i zaimportować ją pojedynczo do pozycji przedmiarowych / kosztorysowych.
W tym celu na zakładce Przedmiar wybieramy: Dodaj wiersz -> Wstaw rysunek (lub Ctrl+F8).

 

Wyboru rysunku dokonujemy z płyty CD z folderu ...\Inne.

 

Po odnalezieniu interesującego nas rysunku klikamy na Otwórz.

Poniżej pozycja z obiektem AK25 oraz grafiką.

 

Klikając prawym klawiszem myszy na rysunku, możemy zmienić jego właściwości.

 

Między innymi zmieniamy jego wielkość, decydujemy czy ma być drukowany itd.

Oczywiście zmiany akceptujemy, klikając na OK.

Zaimportowałem również ceny jednostkowe w obiektach zabytkowych.

 

Nasza baza cenowa znów się poszerzyła.


Pora na wczytanie cen Promocji - Sekocenbud.
I znowu płyta do napędu, i... analogicznie, jak powyżej dla RMS... klikamy i rozwijamy menu przy wstążce Ceny, wybieramy Importuj cennik... lub w oknie Cenniki klikamy na Importuj. Wybieramy Cały dysk, wskazujemy napęd CD klikamy na Rozpoznaj format.

 

Jeżeli interesują nas obydwa pliki - RMS bez narzutów lub z narzutami, klikamy na Importuj i już "leci"...

 

I ponownie sukces.

 

Spojrzenie na Grupy cenników… i niech ktoś spróbuje powiedzieć, że nie umie zaimportować cen do Normy EXPERT...

 

Wraz z importem cen RMS automatycznie zostały wczytane narzuty kosztorysowe.
Sprawdźmy...
Z głównego menu wybieramy Narzuty i klikamy na "".
Rozwijamy "Źródło:" i mamy świeżo zaimportowane wskaźniki narzutów.
O to chodziło!!!

 

 

Poza "Promocyjnymi" cenami RMS i narzutami, do programu Norma EXPERT wczytamy również cenniki, które posłużą nam do kalkulacji metodą uproszczoną.
Są to:

- Biuletyn cen asortymentów robót (BCA),

- Biuletyn cen robót drogowych i mostowych (BCD),

- Biuletyn cen robót przygotowawczych (BCP),

- Biuletyn cen obiektów budowlanych (BCO - obiekty kubaturowe i obiekty inżynieryjne),

- Biuletyn cen modernizacji i remontów (BCM) oraz

- WKI (Wartość Kosztorysowa Inwestycji), a także

- Biuletyn cen regionalnych w budownictwie (BCR).
 

Aby wczytać ww. cenniki, postępujemy analogicznie, jak powyżej dla RMS... klikamy i rozwijamy menu przy wstążce Ceny, wybieramy Importuj cennik... lub w oknie Cenniki klikamy na Importuj. Wybieramy Cały dysk, wskazujemy napęd CD klikamy na Rozpoznaj format. W przypadku, gdy któryś z cenników nie zostanie automatycznie rozpoznany, w miejsce "Cały dysk" wybieramy "Pojedynczy plik", a następnie klikamy na ""

 

i wskazujemy napęd CD ze zbiorami cenowymi.

 

Po odnalezieniu pliku do importu klikamy na klawisz Otwórz.

 

A na koniec klawisz Importuj.

Tu: wczytałem jeszcze raz cennik RMS Promocji.


Docieramy do końca naszego tutorialu, pozostaje jeszcze wczytać cenniki Bistypu. Dostępne mamy ceny materiałów z notowań z kosztami zakupu lub bez kosztów zakupu, ceny najmu sprzętu, materiały producentów - to do kalkulacji szczegółowej. Przy kalkulacji uproszczonej skorzystamy z Katalogu cen jednostkowych robót i obiektów inwestycyjnych, remontowych, drogowych oraz Katalogu cen robót kolejowych i tramwajowych. A import? Albo poprzez "Cały dysk" albo "Pojedynczy plik", a dalej już będziemy wiedzieli...

Ufff...
Nic tylko robić kosztorysy, ups... przepraszam - sporządzać kalkulację kosztorysową.

Miejmy na uwadze, że system kosztorysowy Norma EXPERT jest cały czas rozwijany i unowocześniany. Autorzy systemu wprowadzają zmiany, które mają ułatwić/ uprościć/ zautomatyzować niektóre procedury niezbędne przy kosztorysowaniu, w tym m.in. wszelkiego rodzaju importy. Warto więc wysupłać parę groszy, tak by na naszym komputerze działała najnowsza wersja programu, co z pewnością przyczyni się do zwiększenia naszej efektywności pracy.
Dużo wiedzy? Czas na odpoczynek przy kosztorysowaniu - a następne "Kolejne kroki..." już za kwartał.