Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Budma 2004 - Dzień Inżyniera Budownictwa

W związku ze zbliżającą się szybkimi krokami datą wejścia Polski do UE przytaczamy za "Przeglądem Budowlanym" (nr 2/2004 s.36) wypowiedź pana profesora Zbigniewa Grabowskiego na temat dyrektyw europejskich dotyczących budownictwa wygłoszony w czasie Dnia Inżyniera Budownictwa - jednego z najważniejszych wydarzeń tegorocznej BUDMY.
 

 

Sytuacja polskiego inżyniera i technika budownictwa po uzyskaniu przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej ulegnie zasadniczym zmianom. Wkrótce przynależność Polski do Wspólnoty stanie się faktem.
Obowiązywać nas zaczną nie tylko przepisy prawa polskiego, ale również prawa europejskiego. Państwa członkowskie mają obowiązek w oparciu o akty prawne UE usuwać bariery występujące jeszcze dziś w zakresie handlu i realizować postanowienia o swobodnym przepływie towarów, usług i pracowników. Zagadnienia te są ujęte w dyrektywach europejskich (aktach prawnych UE), zwanych od 1985 r. "Dyrektywami nowego podejścia" (jest ich aktualnie 24). Dyrektywy te zawierają podstawowe wymagania, jakie powinny być spełniane w państwach członkowskich.

 

W sferze budownictwa obowiązuje wiele dyrektyw, wśród których można wymienić m.in.:

  • Dyrektywę nr 89/106/EWG z 21 grudnia 1988 r. (tzw. "Dyrektywa budownictwa") uzupełnioną dyrektywą nowelizującą nr 93/86/EWG;

  • Dyrektywę nr 89/391/EWG oraz nr 92/57/EWG dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowach;
  • Dyrektywę nr 73/23/EWG dotyczącą urządzeń elektrycznych niskonapięciowych;
  • Dyrektywę nr 95/16/WE dotyczącą urządzeń dźwigowych;
  • Dyrektywę nr 90/396/EWG i 93/68/EWG dotyczącą urządzeń gazowych.

 

Za najistotniejszą można uznać Dyrektywę nr 89/106/EWG regulującą zasady wprowadzenia do obrotu i stosowania wyrobów budowlanych oraz ustalającą ogólne wymagania dla obiektów budowlanych. Dyrektywa określa:

  • wymagania dla obiektów budowlanych, wznoszonych na obszarze Unii Europejskiej (tzw. wymagania podstawowe),

  • wymagania dla wyrobów budowlanych, wprowadzonych do obrotu i stosowanych w państwach członkowskich UE (określają je zharmonizowane normy europejskie i europejskie aprobaty techniczne),
  • zasady i tryb potwierdzenia zgodności wyrobów budowlanych z wymaganiami określonymi w zharmonizowanych normach europejskich i europejskich aprobatach technicznych (ocena zgodności),
  • sposób oznaczania wyrobów budowlanych spełniających wymagania dyrektywy (znakowanie CE) oraz zasady ich wprowadzania na wspólny rynek Unii Europejskiej.

 

W grupie wymagań podstawowych dla obiektów budowlanych jest zawarte:

- bezpieczeństwo konstrukcji
- bezpieczeństwo pożarowe
- higiena, zdrowie, środowisko
- bezpieczeństwo użytkowania
- ochrona przed hałasem
- oszczędność energii i izolacja cieplna
- ekonomia projektowania, realizacji i użytkowania.

 

Wymagania te stały się podstawą do powstania innych dokumentów normatywnych w postaci zharmonizowanych europejskich specyfikacji technicznych. W szczególności dokumentami takimi są:

- normy projektowania i wykonania konstrukcji budowlanych (tzw. eurokody),
- normy na wyroby budowlane,
- normy dotyczące badań i klasyfikacji wyrobów budowlanych,
- Europejskie Aprobaty Techniczne.

 

Wymagania podstawowe dla obiektów budowlanych ujęte są w znowelizowanym Prawie budowlanym oraz przepisach wykonawczych wydanych przez ministrów właściwych dla poszczególnych zagadnień.
Również do zbioru Polskich Norm są wprowadzane normy europejskie zharmonizowane z omawianą dyrektywą. Niestety nie wszystkie normy europejskie są już przetłumaczone na polski.

 

Dyrektywa nr 92/57/EWG określa:

  • podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo i ochronę zdrowia na budowie oraz ich zadania i obowiązki, w tym obowiązek opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

  • podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo i ochronę zdrowia na budowie oraz ich zadania i obowiązki, w tym obowiązek opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
  • ogólne i szczegółowe wymagania organizacyjne i techniczne w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowach.

Postanowienia tej dyrektywy zostały wdrożone w prawie polskim przez znowelizowane Prawo budowlane i rozporządzenia wykonawcze.
W przygotowaniu znajduje się projekt ustawy o systemie dopuszczania wyrobów budowlanych do obrotu i powszechnego ich stosowania w budownictwie, gdyż po 1 maja 2004 r. w pełni zgodnym z dyrektywą budowlaną będzie system europejski - czyli oznaczenie wyrobów znakowaniem CE.

 

Jednym z istotniejszych zagadnień jest stosowanie w Polsce dyrektyw dotyczących zamówień publicznych na roboty budowlane - Dyrektywa nr 93/37/EWG, oraz dyrektyw na:

  • dostawy (93/36/EWG),

  • usługi (92/50/EWG),
  • roboty budowlane (93/50/EWG).

Serię tę uzupełnia Dyrektywa 93/36/EWG koordynująca procedury udzielania zamówień publicznych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji oraz Dyrektywa 89/665/EWG dotycząca stosowania procedur odwoławczych.

 

Podstawowym celem dyrektyw dotyczących zamówień publicznych jest udostępnienie krajowych rynków zamówień publicznych podmiotom państw członkowskich UE.
Zasadami wspólnotowych procedur udzielania zamówień publicznych, w tym zamówień na roboty budowlane, są:

  • równe traktowanie oferentów;

  • jawność i przejrzystość we wszystkich etapach procedur;
  • równa i lojalna konkurencja przy ubieganiu się o zamówienie.

Trwające prace nad nowelizacją ustawy o zamówieniach publicznych, powinny nie tylko ująć zagadnienia zawarte w ww. dyrektywach, ale również uwzględnić interes polskich przedsiębiorców budowlanych.

 

Mówiąc o dyrektywach, nie można pominąć Dyrektywy nr 85/384/EWG o wzajemnym uznaniu przez państwa członkowskie kwalifikacji zawodowych w dziedzinie architektury. Postanowienia tej dyrektywy zostały wdrożone ustawą z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów.
W wyniku tej ustawy oraz przepisów wykonawczych dla niej Polska Izba Inżynierów Budownictwa uzyskała uprawnienia do uznania w grupie zawodów regulowanych kwalifikacji cudzoziemców do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Zasady wzajemnego uznawania uprawnień zawodowych Inżynierów ujęte są w Dyrektywie nr 2002/0061 (COD) z 2001 r. opracowanej na podstawie decyzji Rady Europejskiej "Nowe Europejskie Rynki Pracy, otwarte dla wszystkich z dostępem dla wszystkich".
W wyniku tej dyrektywy wszystkie kraje członkowskie mają do 2005 r. wprowadzić ujednolicony system uznawania kwalifikacji w określonych zawodach. Uprawnienia zawodowe są bezpośrednio związane z krajowymi przepisami i są gwarantowane przez właściwe organizacje zawodowe - w przypadku Polski dla inżynierów i techników budownictwa poprzez przynależność do izby samorządowej.

 

Po wejściu do Unii Europejskiej polskie firmy budowlane oraz polscy inżynierowie i technicy pracujący na rzecz budownictwa, muszą mieć świadomość zmian, jakie wejdą w praktykę polską.
Z jednej strony powstaną możliwości swobodnego przepływu usług, wyrobów i ludzi do wszystkich państw członkowskich, ale z drugiej strony będzie to dotyczyło również swobodnego przepływu do Polski.

 

Polski inżynier, technik, polska firma musi być przygotowana na konkurencję, co wymagać będzieod nas przystosowania się do funkcjonowania w zmienionych warunkach.
Polski inżynier, technik, przedsiębiorca musi podnieść na wyższy poziom swoją konkurencyjność, przedsiębiorczość, innowacyjność i aktywność.
Musi być poprawiona jakość wyrobów i świadczonych usług oraz poziom przygotowania m.in. przez ustawiczne kształcenie i znajomość obowiązujących przepisów.
W zdecydowanie lepszej sytuacji będą ci, którzy wcześniej poznają reguły wspólnotowego i dostosowanego doń prawa polskiego, którzy będą lepiej przygotowani merytorycznie do wykonywania zawodu, lepiej zorganizowani.


Polska Izba Inżynierów Budownictwa stara się możliwie najpełniej wzmocnić pozycję pracowników budownictwa w odpowiednich przepisach oraz stworzyć warunki ułatwienia podnoszenia kwalifikacji członków Izby.
Polska Izba Inżynierów Budownictwa będzie rozwijała działalność szkoleniową w zakresie nowych norm, przepisów, technologii i materiałów. Przekazywanie bieżących informacji członkom Izby umożliwi nowe czasopismo - Inżynier Budowlany.

 

 

 

W wystąpieniu prof. Zbigniewa Grabowskiego wykorzystano następujące materiały źródłowe:
[1] Dyrektywy europejskie (EU Directives): Dyrektywa 2002/0061 (COD).
[2] Sektorowy Program Operacyjny. Rozwój zasobów ludzkich 2004-2006. MGPiPS luty 2003 r.
[3] Kuś St. Certyfikacja w zawodzie inżyniera budownictwa "Wiadomości Izby Projektowania Budowlanego" nr 11 i 12/2002.
[4] Bocheńczyk w: Na wspólnym rynku. Biuletyn budownictwa nr 54/03 PZITB o/Lublin.