Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Warunki kontraktowe FIDIC a kalkulacja kosztorysowa robót inżynieryjno - budowlanych (cz. II/2)

Przedmiar robót

 

Kontynuując problematykę rozpoczętą w poprzednim artykule, poniżej omawiam założenia do przedmiaru robót w Warunkach Kontraktowych FIDIC dla Robót Inżynieryjno - Budowlanych.

 

Założenia do przedmiaru robót

 

Założenia do przedmiaru robót zawierają zwykle następujące informacje:

 

1) Nazwa Zamawiającego
2) Opis Robót objętych zamówieniem
Stosowna definicja w normie PN ISO-6707-2:2000 jest następująca:
"3.4.31 opis robót do przedmiaru: Opis robót zawarty w lub powiązany z częścią przedmiaru robót, głównie w celu określenia materiałów, pracy sprzętu i niezbędnej robocizny".

Pod pojęciem "Robót" należy w tym przypadku rozumieć Roboty Stałe (Permanent Works), które wykonawca ma obowiązek wykonać i przekazać zamawiającemu.
3) Dane dotyczące placu budowy
Stosowna definicja w normie PN ISO-6707-2:2000 jest następująca:
"3.4.32 dane wyjściowe do kosztorysowania: Część przedmiaru robót lub specyfikacji, która opisuje nie tylko roboty, ale także warunki związane z ich wykonaniem, na przykład zagospodarowanie placu budowy i stosowanie urządzeń oraz kwestie bezpieczeństwa wykonania robót".
Jest oczywiste, że zaplecze budowy projektuje wykonawca. Jednak, musi w tym przypadku uwzględnić wymagania zamawiającego, dotyczące przygotowania placu budowy do prowadzenia robót, wyposażenia budowy w niezbędne instalacje tymczasowe, składowiska i inne obiekty potrzebne dla wykonania robót, postępowania w przypadku stwierdzenia istniejącego uzbrojenia terenu, zapewnienia odpowiednich warunków higieniczno - sanitarnych w pomieszczeniach personelu wykonawcy, zapewnienia odpowiednich warunków komunikacyjnych na placu budowy, lokalizacji obiektów placu budowy w sposób zapewniający komfort publiczny oraz wyposażenia budowy w urządzenia zapewniające bezpieczeństwo personelu budowy i osób trzecich. Takie wymagania powinny być podane w Założeniach do przedmiaru robót wtedy, gdy nie umieszczono ich w części ogólnej Specyfikacji Technicznych.
4) Sposób wyliczenia stawek i cen wprowadzanych do Przedmiaru Robót
Są to informacje, opisujące ustalony przez Zamawiającego sposób wyliczenia Ceny Kontraktowej, proponowanej przez każdego z oferentów biorących udział w przetargu. Z klauzuli 12.1 Warunków FIDIC wynika, że stawki i ceny podane przez wykonawcę w wycenionym przedmiarze robót powinny pokryć wszystkie przewidywane przez niego koszty realizacji jego zobowiązań kontraktowych w zakresie koniecznym dla właściwego wykonania i wykończenia zamawianych Robót oraz usunięcia usterek.
Według klauzuli 1.1(g)(i), termin "koszt" oznacza wszelkie nakłady pieniężne, poniesione lub należne, włącznie z narzutami i innymi obciążeniami, jednak z wyłączeniem wszelkich dodatków stanowiących zysk.
To wcale nie znaczy, że stawki i ceny nie mogą zawierać zysku! Przeciwnie, wykonawca nigdy nie zapomina o zysku, nawet jeżeli jego stawka kalkulacyjna jest zerowa. Chodzi raczej o to, aby w stawkach lub cenach nie zapomniał uwzględnić wszystkich składników kosztów zamawianych Robót (z uwzględnieniem na przykład wszelkich przewidywanych utrudnień, warunków zimowych, obsługi geodezyjnej budowy, zajęcia chodników lub jezdni na potrzeby budowy), ponieważ zamawiający nie będzie stosował żadnych dopłat z tego tytułu. Inną sprawą jest, czy ceny jednostkowe zamawianych Robót powinny uwzględniać wszystkie koszty bezpośrednie i pośrednie, przeliczone na jednostkę miary danej roboty, czy też pewne składniki tych kosztów należy podać odrębnie w części ogólnej przedmiaru. Dotyczy to kosztów Robót Tymczasowych (Temporary Works), projektowanych i wykonywanych przez wykonawcę dla potrzeb wykonania Robót Stałych oraz usuwanych po zakończeniu budowy. To są zagadnienia szczegółowe, związane ze sposobem wyliczenia ceny ofertowej. Zamawiający musi te zagadnienia samodzielnie rozwiązać i przekazać odpowiednie decyzje oferentom, w postaci odpowiedniego opisu w Założeniach do przedmiaru robót (ponieważ to zamawiający, a nie Minister lub inna władza życzy sobie, aby oferenci w określony sposób wyliczali swoje ceny) i w postaci odpowiedniego ustalenia zakresu Pozycji ogólnych w przedmiarze robót.
5) Zakres poszczególnych pozycji przedmiaru robót
W tej części Założeń chodzi o wskazanie oferentom, że opisy pozycji w przedmiarze robót nie mogą być traktowane jako wyczerpujące i muszą być odczytywane w powiązaniu z pozostałą dokumentacją projektową, tworzoną przez Rysunki i Specyfikacje Techniczne, podające szczegółowe wymagania techniczne i szczegółowe zakresy prac podstawowych i pomocniczych, które należy uwzględnić w stawkach i cenach podanych dla poszczególnych pozycji przedmiaru. Oferentom nie zezwala się na samodzielne dodawanie żadnych nowych pozycji w którejkolwiek części przedmiaru robót. Jeżeli w układzie pozycji przedmiaru robót, w opisie pozycji przedmiaru lub w opisie zakresów poszczególnych pozycji przedmiaru podanym w Specyfikacjach Technicznych, nie uwzględniono pewnych prac (faz operacyjnych) związanych z wykonaniem danych Robót, to koszty tych prac powinny być uwzględnione w stawkach i cenach wpisanych przez oferentów przy tych czy innych pozycjach przedmiaru. Jednocześnie, zamawiający uprzedza oferentów, że wybrany wykonawca robót nie otrzyma wynagrodzenia za wykonanie tych Robót, które stanowiły pozycje przedmiaru, a dla których wykonawca nie umieścił w wycenionym przedmiarze żadnej stawki lub ceny. Obowiązuje zasada, że stawki i ceny dla tych pozycji są pokryte przez stawki i ceny podane w innych pozycjach wycenionego przedmiaru robót.
Zapisy na ten temat są w Założeniach do przedmiaru robót różnorodnie formułowane, jednak ich znaczenie jest jednakowe:
ceny jednostkowe Robót (określane w warunkach FIDIC jako stawki ) umieszczone w wycenionym przedmiarze muszą być kompletne, to znaczy muszą obejmować koszty wszystkich prac, niezbędnych dla zapewnienia zgodności wykonania poszczególnych Robót z Rysunkami i Specyfikacjami Technicznymi.
Zamawiający nie będzie dopłacał wykonawcy za deskowania, rusztowania, utrudnienia, warunki zimowe, obsługę geodezyjną budowy, zajęcie chodników lub jezdni na potrzeby budowy, pielęgnację betonu, porządkowanie terenu budowy po zakończeniu robót i tym podobne okoliczności, które doświadczony wykonawca powinien był prawidłowo rozpoznać na podstawie Rysunków, Specyfikacji i wizji lokalnej placu budowy oraz uwzględnić w kalkulacji stawek dla poszczególnych pozycji przedmiaru robót.
Zarówno w tym przypadku, jak też w przypadku omówionego wyżej Sposobu wyliczenia stawek i cen wprowadzanych do Przedmiaru Robót, należy zwrócić uwagę na zakres ryzyka zamawiającego, ustalony w klauzuli 20.4. Ryzyko to obejmuje wojnę, bunty społeczne, promieniowanie lub skażenia radioaktywne, fale ciśnieniowe, straty lub szkody z powodu wadliwej dokumentacji dostarczonej przez zamawiającego względnie użycia Robót przed ich przekazaniem oraz działania natury, których doświadczony wykonawca nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł przeciwdziałać. Wszystkie inne okoliczności stanowią ryzyko wykonawcy.
6) Zasady pomiaru ilości Robót i podstawy płatności
Szczegółowe zasady obliczenia ilości Robót w poszczególnych pozycjach przedmiaru są podane w odpowiednich Specyfikacjach Technicznych. Natomiast, w tej części przedmiaru chodzi o wskazanie oferentom, że ilości Robót podane w poszczególnych pozycjach przedmiaru nie są ostateczne i zostały podane po to, aby dać oferentom wspólną podstawę dla sporządzenia ofert. Zamawiający zapłaci za rzeczywiste ilości zamówionych i wykonanych Robót z tym, że obmierzone i opłacone będą tylko te pozycje wymienione w przedmiarze Robót, dla których wybrany oferent podał stawki i ceny.

 

W następnym artykule omówię Tabele przedmiaru robót.