Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Warunki kontraktowe FIDIC a kalkulacja kosztorysowa robót inżynieryjno - budowlanych (cz. II/1)

Przedmiar robót

1. Podstawowe definicje

Na początek należy wyjaśnić, czym w ogóle jest przedmiar robót. Sprawa jest tylko z pozoru oczywista. Proszę porównać dwie poniższe definicje:

- według projektu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie określenia szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych oraz programu funkcjonalno - użytkowego, przewidzianego do ogłoszenia w 2004r. (spokojnie, na razie to tylko projekt!):
"Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przedmiarze robót - należy przez to rozumieć opracowanie wchodzące w skład dokumentacji projektowej, zawierające zestawienie przewidywanych do wykonania robót w kolejności technologicznej ich wykonania wraz z ich opisem (lub wskazaniem podstaw ustalających szczegółowy opis), z wyliczeniem i zestawieniem rodzaju i ilości robót oraz wskazaniem podstaw do ustalania cen jednostkowych robót lub jednostkowych nakładów rzeczowych (nr katalogu, tablicy i kolumny)".
- według normy PN - ISO 6702 - 2: "Budownictwo. Terminologia. Terminy stosowane w umowach", ustanowionej przez Polski Komitet Normalizacyjny dnia 25 kwietnia 2000 r. (status Polskich Norm określa Ustawa o normalizacji):
"3.5.3 przedmiar robót: Dokument przetargowy, przygotowany zazwyczaj w znormalizowanej formie, zawierający opis robót w kolejności technologicznej ich wykonania, wykaz materiałów, ilość i sposób wykonania robót
ang. bill of quantities"
.

 

Wydaje się, że podstawowa różnica w treściach obu definicji jest zauważalna już przy jednokrotnym ich przeczytaniu. W definicji podanej w normie nie wspomina się o wskazywaniu w przedmiarze podstaw do ustalania cen jednostkowych robót lub jednostkowych nakładów rzeczowych. Nic dziwnego: norma PN - ISO 6702 - 2 jest tłumaczeniem angielskiej wersji normy międzynarodowej ISO 6702 - 2:1993. W krajach zachodnich, o rozwiniętej gospodarce rynkowej, za wybór metod wykonania robót i wynikające stąd wysokości nakładów rzeczowych odpowiada wykonawca robót. W Polsce, Ustawa z dnia 05 lipca 2001 r. o cenach wyeliminowała pojęcie urzędowej bazy normatywnej nakładów rzeczowych dla celów kosztorysowania. Wydaje się, że nie zostało to dostrzeżone przez Autora definicji, cytowanej wyżej za projektem rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Trzeba dopowiedzieć, że sposób wykonania robót, o którym podano w definicji normowej 3.5.3, oznacza rozwiązanie konstrukcyjno - materiałowe, które należy odpowiednio opisać w przedmiarze. Nie jest to natomiast opis metod wykonania robót, zawierający rozwiązania technologiczno - organizacyjne z zakresu wykonawstwa robót budowlanych. Za dobór właściwych metod wykonania robót opowiada wykonawca, który na ich podstawie ustala nakłady rzeczowe dla potrzeb wyceny robót. W tym miejscu, warto przedstawić kolejną interesującą definicję, podaną w normie PN - ISO 6702 - 2:

 

"3.5.32 kosztorys: Dokument określający całkowite wynagrodzenie wykonawcy w ofercie, ustalone na podstawie przedmiaru robót z podaniem cen szczegółowych odniesionych do poszczególnych pozycji przedmiaru
ang. priced bill of quantities"

 

Jest widoczne, że według oryginału anglojęzycznego (ISO 6702 - 2:1993), kosztorys jest po prostu wycenionym przedmiarem robót.

2. Specyfika dokumentu przedmiarowego w Warunkach Kontraktowych FIDIC

W Warunkach Kontraktowych FIDIC dla Robót Inżynieryjno - Budowlanych, termin "przedmiar robót" według klauzuli 1.1(b)(iv) ma dwojakie znaczenie:

- jako przedmiar robót (bill of quantities), jest dokumentem przetargowym stanowiącym podstawę kalkulacji ofertowej,
- jako Przedmiar Robót, to jest wyceniony przedmiar robót (priced bill of quantities), jest dokumentem kontraktowym stanowiącym podstawę dla ustalenia Ceny Kontraktowej (lub: Ceny Umownej), kwot płatności miesięcznych na rzecz Wykonawcy oraz wyceny ewentualnych Zmian wprowadzanych przez Inżyniera na mocy klauzuli 51.1

 

Przedmiar robót, stanowiący podstawę kalkulacji ofertowej, jest to zestawienie przewidywanych do wykonania Robót, sporządzone na podstawie Rysunków zawartych w dokumentacji projektowej i zawierające opisy Robót, ich jednostki miary oraz ilości wyliczone zgodnie z ustalonymi zasadami. Celem przedmiaru robót jako dokumentu przetargowego jest przedstawienie składników przedmiotu zamówienia, uwidocznionych na Rysunkach i opisanych w Specyfikacjach Technicznych, w postaci pozycji ilościowych, którym można przypisać stawki jednostkowe i ceny. Roboty opisane w poszczególnych pozycjach przedmiaru są opisane w takiej postaci, w jakiej są "kupowane" przez zamawiającego od wykonawcy (to nie jest pusty slogan!).
Aby taki dokument przedmiarowy mógł stanowić podstawę kalkulacji ofertowej, muszą być spełnione dwa warunki.

Po pierwsze

Zamawiający musi poinformować uczestników przetargu, jakiego wymaga sposobu wyliczenia Ceny Ofertowej (w tym stawek i cen) na podstawie przekazanego przedmiaru robót. Te informacje wpływają na zawartość przedmiaru jako dokumentu przetargowego.

Po drugie

Zamawiający musi poinformować uczestników przetargu o zakresie danej pozycji przedmiarowej i sposobie obliczania ilości jednostek miary, przypisanych do danej pozycji. Te informacje wpływają na zawartość Specyfikacji Technicznych jako zbioru dokumentów, podających warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych, składających się na przedmiot zamówienia.

3. Zawartość przedmiaru robót jako dokumentu przetargowego

Przedmiar robót dla robót inżynieryjno - budowlanych zawiera zwykle następujące składniki:

1) Założenia do przedmiaru robót,
2) Tabele przedmiaru robót,
3) Zestawienia prac dniówkowych (jeżeli zamawiający będzie stosował wynagrodzenia dniówkowe),
4) Zestawienia kwot warunkowych (jeżeli zamawiający będzie stosował kwoty warunkowe)
5) Formularz dla podsumowania kosztorysu - wycenionego przedmiaru robót.

Poszczególne składniki przedmiaru postaram się omówić w następnych artykułach.