Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Kryteria kwalifikacji podmiotowej wykonawców w zamówieniach publicznych. Część 3 – Podstawy wykluczenia i warunki udziału w postępowaniu po nowelizacji Prawa zamówień publicznych

13 lipca br. została opublikowana w Dzienniku Ustaw (poz. 1020) ustawa o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw.
Chcąc utrzymać nomenklaturę wynikającą z dotychczasowych przepisów, ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie unijnej definicji kryteriów kwalifikacji (w miejsce warunków udziału w postępowaniu i wymagań stawianych robotom budowlanym, dostawom i usługom), co w mojej ocenie spowoduje komplikacje na etapie ustalania przez zamawiającego zakresu wypełniania przez wykonawców jednolitego dokumentu, który oświadczenia w zakresie wymagań zawiera inaczej niż oświadczenie z art. 25a ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych.

Tym samym przepisy art. 58 dyrektywy 2014/24/UE dotyczące kryteriów kwalifikacji transponowano do ustawy Pzp poprzez art. 22, 22a-d i art. 25 ust. 1. Zadanie, które musiał wykonać polski ustawodawca było wyjątkowo trudne, gdyż, po pierwsze dotychczasowe polskie przepisy (chociaż o innym brzmieniu) wydają się w dużym stopniu zgodne z nowymi przepisami dyrektyw, a także dlatego iż unijny ustawodawca obok norm prawnych umieścił w tym artykule przykłady i wskazówki do stosowania tych przepisów. Niestety bardzo krótki czas na napisanie nowelizacji spowodował, iż w noweli Pzp nie zdecydowano się pozostawić nawet części istniejących przepisów. A wprost przeciwnie, w zasadniczej części po prostu zaimplementowano nowe przepisy techniką „kopiuj - wklej”. W mojej ocenie spowoduje to duże problemy interpretacyjne po stronie mniej doświadczonych zamawiających, a także w konsekwencji konieczność opracowania nowych formularzy ogłoszeń o zamówieniu i specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Po nowelizacji, warunki udziału w postępowaniu oraz wykaz oświadczeń lub dokumentów (które należy dołączyć na potwierdzenie, że wykonawca je spełnia) zamawiający jest obowiązany zamieścić zarówno w ogłoszeniu o zamówieniu, jak i specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Podobnie jak dotychczas zgodnie z nowym art. 22 ustawy Pzp, o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy:

  • nie podlegają wykluczeniu;
  • spełniają warunki udziału w postępowaniu, o ile zostały one określone przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w zaproszeniu do potwierdzenia zainteresowania.
     

Jednak wydaje się, że nowe brzmienie ustawy Pzp pozwala w skrajnym przypadku na nieokreślenie przez zamawiającego warunków udziału w postępowaniu w ogłoszeniu o zamówieniu i badanie tylko braku podstaw do wykluczenia w stosunku do wykonawcy.

Określając warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe, zamawiający będzie zobligowany uczynić to w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. W przywołanej normie środki dowodowe to dokumenty określone we właściwym akcie wykonawczym do ustawy Pzp – tzw. rozporządzeniu o dokumentach, natomiast minimalne poziomy zdolności to unijne określenie opisu sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu. Proporcjonalność tych zdolności choćby do przedmiotu zamówienia też nie jest obca polskim zamawiającym.

Po nowelizacji, obszary badania zdolności wykonawcy określono zgodnie z art. 58 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE, wskazując iż warunki udziału w postępowaniu mogą dotyczyć:

  • kompetencji lub uprawnień do prowadzenia określonej działalności zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów;
  • sytuacji ekonomicznej lub finansowej;
  • zdolności technicznej lub zawodowej.
     

Kolejne przepisy ustawy Pzp dotyczą:

art. 22a – polegania na zasobach podmiotu trzeciego w zakresie warunków udziału i kryteriów selekcji,
art. 22b – uprawnień do prowadzenia określonej działalności zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów,
art. 22c – sytuacji ekonomicznej lub finansowej,
art. 22d – zdolności technicznej lub zawodowej.

 

Nowe przepisy przyznają wykonawcy prawo polegania na zasobach podmiotu trzeciego zarówno w odniesieniu do konkretnego zamówienia, jak i jego części. Dotyczy to zdolności technicznych lub zawodowych, a także sytuacji finansowej lub ekonomicznej innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących je z wykonawcą stosunków prawnych. Warto też wskazać, iż po nowelizacji wykonawca będzie mógł polegać na zdolnościach podmiotu trzeciego tak w zakresie zdolności minimalnych, jak i w stosownych sytuacjach kryteriów selekcji. Pojęcie „kryteriów selekcji” zostało zdefiniowane w art. 24 ust. 1 pkt 16 ustawy Pzp jako obiektywne i niedyskryminacyjne kryteria. Celem tych kryteriów jest ustalenie listy wykonawców, których zamawiający zaprosi do składania ofert, jeżeli liczba wykonawców, spełniających warunki udziału w postępowaniu, jest większa niż określona w ogłoszeniu o np. przetargu ograniczonym.

Podobnie jak dotychczas, wykonawca musi udowodnić zamawiającemu, że realizując zamówienie, będzie dysponował niezbędnymi zasobami tych podmiotów, w szczególności przedstawiając zobowiązanie tych podmiotów do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji zamówienia. Zaostrzono jednak przepisy w zakresie obowiązku badania podmiotów trzecich, wskazując iż zamawiający ocenia (w zakresie udostępnianych zdolności technicznych lub zawodowych lub ich sytuacji finansowej, lub ekonomicznej), czy pozwalają one na wykazanie przez wykonawcę spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji. Ponadto zobowiązano zamawiającego do zbadania, czy nie zachodzą wobec tych podmiotów podstawy wykluczenia, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 12-23 i ust. 5 ustawy Pzp, tj. podstawy obligatoryjne i (jeżeli zostały przyjęte przez zamawiającego) także postawy fakultatywne. Co do zobowiązania do udostępnienia zasobów, zapewne nowe rozporządzenie o dokumentach określi czy zostanie zaliczone do tzw. środków dowodowych, czy tak jak dotychczas będzie składane wraz z ofertą.

W sposób jednoznaczny określono, iż w odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia, wykonawcy mogą polegać na zdolnościach innych podmiotów, jeśli podmioty te zrealizują roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane. Czyli zaostrzono przepisy stanowiąc, iż przekazywanie zdolności technicznych lub zawodowych nie może się odbywać poprzez np. świadczenie usług doradztwa lub konsultingu technicznego w zamówieniach na roboty budowlane i usługi projektowe.

Ograniczono natomiast przepisy odnoszące się do odpowiedzialności podmiotów trzecich, stanowiąc iż tylko wykonawca, który polega na sytuacji finansowej lub ekonomicznej innych podmiotów, odpowiada solidarnie z podmiotem, który zobowiązał się do udostępnienia tych zasobów, za szkodę poniesioną przez zamawiającego powstałą wskutek nieudostępnienia tych zasobów, chyba że za nieudostępnienie zasobów nie ponosi winy. Konstrukcja tego przepisu też jest inna niż dotychczasowa. Poprzednio to podmiot trzeci był solidarnie odpowiedzialny z wykonawcą za szkodę poniesioną przez zamawiającego powstałą wskutek nieudostępnienia tych zasobów, teraz to wykonawca, aby uwolnić się od odpowiedzialności musi udowodnić, iż za nieudostępnienie zasobów przez podmiot trzeci nie ponosi winy.

Dodano osobny przepis zezwalający na zmianę podmiotu trzeciego na etapie badania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu stanowiąc iż, jeżeli podmiot trzeci nie spełnia warunków udziału w postępowaniu, kryteriów selekcji lub zachodzą wobec niego podstawy wykluczenia, zamawiający żąda, aby wykonawca w terminie określonym przez zamawiającego:

  • zastąpił ten podmiot innym podmiotem lub podmiotami lub
  • zobowiązał się do osobistego wykonania odpowiedniej części zamówienia, jeżeli wykaże zdolności techniczne lub zawodowe lub sytuację finansową lub ekonomiczną.
     

Dotychczas zmiana takiego podmiotu odbywała się w praktyce poprzez wezwanie wykonawcy do zmiany dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu, a nie wprost poprzez wezwanie do zmiany takiego podmiotu.

W art. 22b ustawy Pzp, w odniesieniu do warunków udziału w postępowaniu dotyczących uprawnień do prowadzenia określonej działalności zawodowej, określono iż zamawiający może wymagać, aby wykonawcy byli wpisani do jednego z rejestrów zawodowych lub handlowych prowadzonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym posiadają siedzibę, określonych w załączniku XI do dyrektywy 2014/24/UE (..) lub aby spełniali wszelkie inne wymogi określone w tych załącznikach.
A także w ust. 2 tego artykułu określono, iż w postępowaniu o udzielenie zamówienia na usługi, w zakresie, w jakim wykonawcy muszą posiadać określone zezwolenia lub muszą być członkami określonej organizacji, aby móc świadczyć w swoim kraju pochodzenia określone usługi, zamawiający może wymagać od nich udowodnienia, że posiadają oni takie zezwolenie lub status członkowski.

Pierwszy z nich, w mojej ocenie, nie znajduje zastosowania na gruncie polskiego prawodawstwa, gdyż nie mamy przepisów, pozwalających wymagać, by jakiś rodzaj działalności zawodowej był wykonywany tylko przez wykonawców zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym, a tylko taki rejestr został wskazany dla Polski w przywołanym w ustawie Pzp załączniku XI do dyrektywy 2014/24/UE. Drugi przepis dotyczy dobrze znanego wymagania na gruncie dotychczasowych przepisów, tj. posiadania uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności, jeżeli przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania, aby móc świadczyć w swoim kraju pochodzenia, czyli np. koncesji, licencji lub zezwoleń. Tym samym od wykonawców spoza naszego kraju nie będziemy mogli żądać ww. dokumentów dotyczących świadczenia tych usług w naszym kraju na etapie badania zdolności wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Art. 22c ustawy Pzp odnosi się do zdolności dotyczących sytuacji ekonomicznej lub finansowej. Jako przykładowe zdolności w tym zakresie ustawodawca wskazał:

  • wymagania w zakresie minimalnego rocznego przychodu z zastrzeżeniem, że nie może przekraczać maksymalnie dwukrotności wartości zamówienia, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków;
  • stosunek aktywów do zobowiązań - jeżeli zamawiający określi w specyfikacji istotnych warunków zamówienia przejrzyste i obiektywne metody i kryteria, na podstawie których uwzględnia te informacje;
  • posiadanie przez wykonawcę odpowiedniego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
     

Nie wiadomo z jakiego powodu ustawodawca nie wskazał w tym zestawieniu bardzo popularnych w polskich postępowaniach o udzielenie zamówień wymagań w zakresie środków własnych lub zdolności kredytowej wykonawcy. Ze względu jednak na fakt, że katalog przykładów w ustawie Pzp jest katalogiem otwartym i wskazaniu w załączniku nr XII do dyrektywy 2014/24/UE informacji z banków jako środka dowodowego, należy uznać, iż nowe przepisy nie zabraniają tego sposobu badania wykonawców. Ustawodawca wskazał także, iż w przypadku dopuszczenia ofert częściowych, zamawiający winien swoje wymagania dostosować do wielkości części zamówienia, o którą ubiega się wykonawca.

Pewnym novum są zapisy w zakresie badania zdolności technicznej i zawodowej wykonawcy określone w art. 22d ustawy Pzp. Dotychczasowe wymagania w zakresie posiadania wiedzy i doświadczenia oraz dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do wykonania zamówienia zostały przedstawione jako uprawnienie zamawiającego do postawienia minimalnych warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, potencjału technicznego wykonawcy lub osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, umożliwiających realizację zamówienia na odpowiednim poziomie jakości. Trochę inaczej zapisane, ale chyba jednak to samo.

Kolejnym novum jest uprawnienie zamawiającego do uznania na każdym etapie postępowania, że wykonawca nie posiada wymaganych zdolności, jeżeli zaangażowanie zasobów technicznych lub zawodowych wykonawcy w inne przedsięwzięcia gospodarcze wykonawcy może mieć negatywny wpływ na realizację zamówienia. Nie ma jednak żadnego instrumentarium w zakresie tego przepisu. W mojej ocenie jest on zawężającą implementacją art. 58 ust. 4 drugi akapit dyrektywy 2014/24/UE stanowiącego iż instytucja zamawiająca może uznać, że dany wykonawca nie ma wymaganych zdolności zawodowych, jeżeli ustaliła, że wykonawca ma sprzeczne interesy, które mogą mieć negatywny wpływ na realizację zamówienia. Dotyczy bowiem tylko sytuacji zaangażowania wykonawcy w inne przedsięwzięcia, nie obejmuje natomiast takich sytuacji, jak ubieganie się o zamówienie publiczne na roboty budowlane wykonawcy, który już zawarł umowę na nadzór nad tymi robotami lub działania wykonawcy i zamawiającego na tym samym rynku konkurencyjnym. Brak instrumentarium oznacza natomiast, iż może dochodzić do sporów, czy w wyniku takiego uznania zamawiający winien wykluczyć wykonawcę, czy jednak wezwać go przed podjęciem tej decyzji do przedstawienia dodatkowych zasobów technicznych lub zawodowych.

W ślad za dyrektywą wskazano, iż w postępowaniu o udzielenie zamówienia, którego przedmiot stanowią dostawy wymagające wykonania prac dotyczących rozmieszczenia lub instalacji, usługi lub roboty budowlane, zamawiający może oceniać zdolność wykonawcy do należytego wykonania zamówienia w szczególności w odniesieniu do jego rzetelności, kwalifikacji, efektywności i doświadczenia.
W takim przypadku zamawiający może wymagać od wykonawców wskazania w ofercie lub we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu imion i nazwisk osób wykonujących czynności przy realizacji zamówienia wraz z informacją o kwalifikacjach zawodowych lub doświadczeniu tych osób. Można na tej podstawie stwierdzić, iż w postępowaniach na dostawy niewymagające wykonania prac dotyczących rozmieszczenia lub instalacji zamawiający nie może tego żądać.

Zmieniono także w art. 23 ustawy Pzp, tj. przepisy dotyczące wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia.
Tak jak dotychczas dozwolone będzie, aby wykonawcy wspólnie ubiegali się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku, wykonawcy ustanawiać będą pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Jeżeli oferta tych wykonawców zostanie wybrana, zamawiający będzie mógł żądać przed zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego umowy regulującej współpracę tych wykonawców.
Chociaż pozostawiono przepis, stanowiący o odpowiednim stosowaniu w stosunku do nich przepisów o wykonawcy, dopuszczono, aby zamawiający mógł określić szczególny, obiektywnie uzasadniony, sposób spełnienia przez tych wykonawców warunków udziału w postępowaniu (dotyczy to wszystkich obszarów warunków). Ale tylko wtedy, jeżeli jest to uzasadnione charakterem zamówienia i proporcjonalne. W takim przypadku zamawiający może także określić warunki realizacji zamówienia przez tych wykonawców w inny sposób niż w przypadku pojedynczych wykonawców. Tym samym z nowych przepisów wynika uprawnienie do decydowania przez zamawiającego o sposobie realizacji umowy w sprawie zamówienia publicznego przez takich wykonawców.

Zmieniane przepisy regulują także sposób potwierdzania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu. Art. 25a ustawy Pzp stanowi bowiem, iż do oferty w przetargu nieograniczonym lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykonawca dołącza aktualne oświadczenie w zakresie wskazanym przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Informacje zawarte w oświadczeniu stanowią wstępne potwierdzenie, że wykonawca:

1) nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu;

2) spełnia kryteria selekcji, o których mowa w art. 51 ust. 2, art. 57 ust. 3, art. 60d ust. 3 ustawy Pzp.

 

Jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne, powyższe oświadczenie wykonawca składa na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, nazwanego w ustawie „jednolitym dokumentem”. Jednolity dokument sporządza się, zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonym w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej wydanym na podstawie art. 59 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 80 ust. 3 dyrektywy 2014/25/UE. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej w części dotyczącej przepisów przejściowych określono, iż przepisy art. 10a w zakresie jednolitego dokumentu zamówienia stosuje się od dnia 18 kwietnia 2018 r. Wymagania co do postaci elektronicznej tego formularza zostaną określone zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy Pzp przez ministra właściwego do spraw gospodarki w drodze rozporządzenia.

Poniżej progów dyrektyw treść oświadczenia, o którym stanowi art. 25a ust.1 ustawy Pzp i jego zakres opracowuje każdy zamawiający indywidualnie i wskazuje wykonawcom w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Wykonawca, który powołuje się na zasoby innych podmiotów, w celu wykazania braku istnienia wobec nich podstaw wykluczenia oraz spełnienia - w zakresie w jakim powołuje się na ich zasoby - warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji:

1) składa także jednolite dokumenty dotyczące tych podmiotów - jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne;

2) zamieszcza informacje o tych podmiotach w oświadczeniu - jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne.
 

W przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez wykonawców, jednolity dokument lub oświadczenie składa każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie. Dokumenty te powinny potwierdzać spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji oraz brak podstaw wykluczenia w zakresie, w którym każdy z wykonawców wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji oraz brak podstaw wykluczenia.

Ustawodawca zezwala, aby wykonawca mógł wykorzystać w jednolitym dokumencie nadal aktualne informacje zawarte w innym jednolitym dokumencie złożonym w odrębnym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Należy pamiętać, iż w nowym stanie prawnym wymienione wyżej oświadczenia będą stanowić podstawę do wstępnego potwierdzenia warunków udziału w postępowaniu i bazując tylko na informacjach w nich zawartych zamawiający dokona oceny ofert i uzna, która oferta jest oceniona najwyżej. Tylko tego wykonawcę wezwie do złożenia w wyznaczonym terminie aktualnych dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp (art. 26 ust. 1) lub, jeżeli zastosuje odwróconą procedurę oceny ofert, sprawdzi czy wykonawca, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu, o ile taka możliwość została przewidziana w specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub w ogłoszeniu o zamówieniu (art. 24aa).

Warto też wskazać, iż przywołany art. 25 ust. 1 ustawy Pzp zachowuje zasadę, iż w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające:

1) spełnianie warunków udziału w postępowaniu i kryteria selekcji,

2) spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego,

3) brak podstaw wykluczenia.

Tak, jak dotychczas, zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert wymagane dla tego celu oświadczenia lub dokumenty.

Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, okres ich ważności oraz formy, w jakich dokumenty te mogą być składane (..).

W mojej ocenie, ustalenie w przepisach okresu ważności dokumentów i prawo do ciągłego kontrolowania przez zamawiającego (aż do udzielenia zamówienia) aktualności tych dokumentów potwierdza, iż w tym zakresie zastosowanie znajdą wnioski zawarte w publikacji Dyrektywa 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Komentarz w zakresie art. 59 dyrektywy 2014/24/UE:

Przepis dyrektywy milczy jednak na temat tego, co należy rozumieć pod pojęciem "aktualne dokumenty". W szczególności, należy postawić pytanie o to, na jaki dzień powinny być potwierdzone okoliczności przedkładanymi dokumentami. O ile sama data wystawienia danego dokumentu nie powinna odgrywać decydującej roli, o tyle kluczowa będzie jego treść, z której będzie wynikało potwierdzenie okoliczności na dany moment.[1]
 

Czyli dokumenty nie będą mogły być starsze niż ich data ważności określona w rozporządzeniu, ale także będą mogły być wystawione po terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Kluczowym będzie przede wszystkim, czy ich treść potwierdza aktualność stanu faktycznego w nich opisanego.

Utrzymano przepis na podstawie którego wykonawca, który z uzasadnionej przyczyny nie może złożyć dokumentów dotyczących sytuacji finansowej lub ekonomicznej wymaganych przez zamawiającego, może złożyć inny dokument potwierdzający spełnianie opisanego przez zamawiającego warunku udziału w postępowaniu lub kryterium selekcji.

Chociaż wprowadzono zasadę wyboru wykonawcy na podstawie oświadczeń, zezwolono (jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia) by zamawiający mógł na każdym etapie postępowania wezwać wykonawców do złożenia wszystkich lub niektórych dokumentów potwierdzających, że nie podlegają wykluczeniu, spełniają warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, a jeżeli zachodzą uzasadnione podstawy do uznania, że złożone uprzednio dokumenty nie są już aktualne, do złożenia aktualnych dokumentów. Nie dotyczy to oświadczeń lub dokumentów wymaganych na potwierdzenie wymagań stawianych dostawom, usługom lub robotom budowlanym.

W mojej ocenie nieco zliberalizowane zostały przepisy dotyczące uzupełniana i wyjaśniania oświadczeń i dokumentów, gdyż w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp określono, że jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1, oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, oświadczenia lub dokumenty są niekompletne, zawierają błędy lub budzą wskazane przez zamawiającego wątpliwości, zamawiający wzywa do ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub do udzielania wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym, chyba że mimo ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub udzielenia wyjaśnień oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania.
Zachowany art. 26 ust. 4 ustawy Pzp zezwala także na ich wyjaśnianie.

Podobnie, jeżeli wykonawca nie złożył wymaganych pełnomocnictw albo złożył wadliwe pełnomocnictwa, zamawiający wzywa go do ich złożenia w terminie przez siebie wskazanym, chyba że mimo ich złożenia oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne jest unieważnienie postępowania.

Wykonawca nie będzie zobowiązany do złożenia dokumentów potwierdzających, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, jeżeli zamawiający posiada dokumenty dotyczące tego wykonawcy lub może je uzyskać za pomocą bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, w szczególności rejestrów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014 r. poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352). Do określenia rodzajów zaświadczeń lub dowodów w formie dokumentów zamawiający będzie korzystał z systemu e-Certis oraz wymagał przede wszystkim takich, które są objęte tym systemem.

 

 

 

 

[1] Dyrektywa 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Komentarz, 2015 Wojciech Hartung, Michał Bagłaj, Tomasz Michalczyk, Michał Wojciechowski, Jakub Krysa, Katarzyna Kuźma.