Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Co projektant (i nie tylko) powinien wiedzieć i stosować

Jeszcze niedawno, bo w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia lepiej było za dużo nie wiedzieć, dziś należy wdrażać starą benedyktyńską zasadę - starać się wiedzieć coś o wszystkim i wszystko o czymś. A więc mając ogólną wiedzę podstawową z poszczególnych elementów procesu budowlanego można z lepszym skutkiem realizować szczegółowe zadania np. projektowanie. Pomocna w tym okazuje się dobra znajomość podstaw prawnych.

1. Rozporządzenia ministrów

Projektant zobowiązany jest projektować obiekt budowlany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, a więc z zachowaniem praw fizyki. Powinien przede wszystkim zapewnić:

  • bezpieczeństwo konstrukcji,
  • bezpieczeństwo pożarowe,
  • bezpieczeństwo użytkowania,
  • odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne oraz ochronę środowiska,
  • ochronę przed hałasem i drganiami,
  • oszczędność energii i odpowiednią izolacyjność cieplną przegród.

Są to tak zwane wymagania podstawowe (wg ustawy Prawo budowlane).

 

W swojej pracy projektant powinien opierać się głównie na przepisach techniczno-budowanych, tj.:

  • warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie,
  • warunkach technicznych użytkowania obiektów budowlanych

wydanych przez odpowiedniego do danego rodzaju obiektu ministra i stanowiących część obowiązującego prawa.
A oto niektóre z nich:

  • rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690, zm. Dz.U. z 2003r. Nr33, poz.270 i z 2004r. Nr 109, poz.1156),
  • rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji z dnia 16 sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999r. Nr 74, poz.836),
  • rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003r. w sprawie warunków jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (Dz.U. Nr 130, poz.1192),
  • rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 98, poz.1067, zm. Dz.U. z 2003r. Nr 1, poz.8),
  • rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz.1055),
  • rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. (Dz.U. Nr 74, poz.836)
  • rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz.U. z 1997r. Nr 21, poz.111),
  • rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. (Dz.U. Nr 132, poz.877),
  • rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 sierpnia 1996r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane nie będące budynkami, służące obronności Państwa oraz ich usytuowanie (Dz.U. Nr 103, poz.477, zm. Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz.1291).

2. Obowiązkowe normy

Obowiązkowe do stosowania są też niektóre Polskie Normy (PN lub PN-EN) w całości lub częściowo, w zależności od zapisu w rozporządzeniu danego ministra. Pozostałe normy i różnego rodzaju wytyczne, jak np. zalecane do stosowania przez Ministra Infrastruktury - Warunki techniczne wykonania i odbioru (WTWiO) różnego rodzaju elementów budowli, np. instalacji wodociągowych, sieci kanalizacyjnych[1] nie są obowiązkowe do stosowania, jednak mogą stanowić materiał pomocniczy.

3. Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych

Dobrym przykładem może tu być ustawa Prawo zamówień publicznych, która wprowadza przepis, że w odniesieniu do robót budowlanych przedmiot zamówienia określa dokumentacja projektowa oraz specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót (art.31). Tak więc WTWiO są niezbędne przy określaniu przedmiotu zamówienia w umowach o roboty budowlane zawieranych przez inwestora a wykonawcami. Jakkolwiek WTWiO nie są obowiązkowe do stosowania to ich powołanie przy sporządzaniu specyfikacji technicznej nadaje im moc wiążącą w odniesieniu do stron umowy o wykonanie robót budowlanych.

4. Wyroby budowlane dopuszczone do stosowania w budownictwie

Projektant zobowiązany jest stosować wyroby budowlane o właściwościach użytkowych umożliwiających spełnienie wymagań podstawowych (określonych na początku artykułu) dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie.
W przypadku wyrobów mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi dokumentem takim będzie certyfikat na znak bezpieczeństwa, dla pozostałych wyrobów certyfikaty i deklaracje zgodności upoważniające producentów do oznaczania swoich wyrobów znakiem budowlanym B.
Od 1 maja 2004 roku na naszym rynku budowlanym znajdują się wyroby oznaczone krajowym znakiem budowlanym B oraz europejskim CE. Są to wyroby zarówno producentów krajowych jak też unijnych, dopuszczone do obrotu i stosowania w polskim budownictwie na równych prawach.
Podstawowym dokumentem wprowadzającym wyrób budowlany na rynek jest deklaracja zgodności producenta.
Dokumentami odniesienia do wystawiania krajowej deklaracji zgodności na znak B są:

  • krajowa aprobata techniczna,
  • Polska Norma dotycząca danego wyrobu.

Dokumentami odniesienia do wystawienia deklaracji zgodności producenta (również polskiego) na znak CE są:

  • europejska aprobata techniczna,
  • europejska norma zharmonizowana dotycząca danego wyrobu.

Wyroby norm zharmonizowanych są publikowane w Monitorze Polskim. Ukazały się dotychczas trzy takie wykazy, opublikowane w M.P. Nr 46 z 2003r., poz.693 oraz w M.P. z 2004r. Nr 7, poz.117 i Nr 17, poz.297.
Wskazane jest aby projektant dla własnego bezpieczeństwa sprawdził do jakiego dokumentu odniesienia producent wystawia swoją deklarację zgodności i czy nie jest to przypadkiem np. jedna z grupy norm jakościowych ISO serii 9000, czy ISO 1400, lub inna nie dotycząca danego wyrobu.
Tak jak wcześniej, od 1 maja br. dopuszczone do obrotu i stosowania w budownictwie są również wyroby budowlane umieszczone w wykazie wyrobów nie mających istotnego wpływu na spełnienie wymagań podstawowych oraz wyroby wytwarzane i stosowane według tradycyjnie uznanych zasad sztuki budowlanej wymienione w Dz.U. z 1998 r. Nr 99, poz.637, jak też wyroby do jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym, wykonane według indywidualnej dokumentacji technicznej sporządzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, dla których producent wydał deklaracje zgodności z uznanymi regułami sztuki budowlanej.
Podstawowym przepisem prawnym dla projektanta jest ustawa Prawo budowlane, której jednolity tekst został opublikowany w Dzienniku Ustaw nr 207 z dnia 5 grudnia 2003r., poz.2016, ale były już do niego kolejne zmiany (Dz.U. z 2004r. nr 6 poz. 41, Nr 92 poz. 881, Nr 93 poz. 888, Nr 96 poz. 959.

 

 

Reasumując, można doradzić projektantom pilne śledzenie zmian w polskim prawie dotyczącym szeroko pojętej branży budownictwa. Pomocne w tym zakresie może okazać się śledzenie w poważnej prasie technicznej publikowanych przeglądów prawnych i kupowanie pojedynczych egzemplarzy Monitora Polskiego i Dziennika Ustaw R.P. lub ich zaprenumerowanie, ewentualnie przeglądanie ich na bieżąco na stronie internetowej www.infor.pl.

 

 

 

[1] COBRTI INSTAL wydał 10 zeszytów Wymagań Technicznych w tym 8 WTWiO na szereg instalacji i sieci (www.informacjainstal.com.pl)