Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Warunki kontraktowe FIDIC a kalkulacja kosztorysowa robót inżynieryjno - budowlanych (cz. II / 3) - Tabele przedmiaru robót

W poprzednim numerze "Buduj z Głową" podałem, że:

Przedmiar robót dla robót inżynieryjno - budowlanych zawiera zwykle następujące składniki:

 

  1. Założenia do przedmiaru robót,
  2. Tabele przedmiaru robót,
  3. Zestawienia prac dniówkowych (jeżeli zamawiający będzie stosował wynagrodzenia dniówkowe),
  4. Zestawienia kwot warunkowych (jeżeli zamawiający będzie stosował kwoty warunkowe)
  5. Formularz dla podsumowania kosztorysu - wycenionego przedmiaru robót.

 

Omówiłem pkt 1, czyli "Założenia do przedmiaru robót". Obecnie spróbuję przybliżyć Państwu następne składniki przedmiaru.

 

 

2. Tabele przedmiaru robót

 

Wzorzec kontraktowy FIDIC dla robót inżynieryjno - budowlanych został opracowany z uwzględnieniem warunków rynkowych, wpływających również na metody kalkulacji cen w budownictwie. Ogólnie wiadomo, że dla warunków rynkowych jest charakterystyczne stosowanie metody uproszczonej kosztorysowania i posługiwanie się cenami jednostkowymi robót dla ustalania wynagrodzenia wykonawcy. Jednak, stosowane w krajach zachodnich metody kalkulacji kosztorysowej bywają bardziej wyrafinowane. Na przykład, wynagrodzenie operatora sprzętu budowlanego z odpowiednimi obciążeniami może stanowić składnik kosztów robocizny, a koszty amortyzacji i napraw sprzętu mogą być zaliczone do kosztów ogólnych budowy (nieliczni pewnie pamiętają, że w Polsce sanacyjnej kiedyś też tak było). Nie jest również niczym szczególnym sporządzanie kalkulacji preliminarzowej, uzasadniającej wysokość wskaźnika kosztów ogólnych, zastosowanego przez wykonawcę w danym przypadku. Dla Autorów wzorca kontraktowego FIDIC, takie metody kalkulacji kosztorysowej były (i są) zupełnie naturalne i dlatego nie zostały one w tym wzorcu szczegółowo omówione. Zresztą, wzorzec warunków kontraktowych nie jest podręcznikiem kosztorysowania robót budowlanych. Natomiast, w klauzuli 60.1 Warunków FIDIC ustalono zasadę obliczania kwoty należności Wykonawcy po zakończeniu każdego miesiąca na podstawie wartości wykonanych w tym miesiącu Robót Stałych oraz kwot podanych w innych pozycjach Przedmiaru Robót, włączając w to pozycje na Sprzęt Wykonawcy, Roboty Tymczasowe, prace dniówkowe itp. Treść tej klauzuli informuje, że zamawiający stosujący wzorzec kontraktowy FIDIC może życzyć sobie, aby wykonawca rozdzielił kwoty związane z urządzeniem, utrzymaniem i likwidacją placu budowy i kwoty związane z wykonaniem robót, stanowiących przedmiot Kontraktu. Ponadto, dążąc do bardzo precyzyjnego dokonywania rozliczeń za wykonane Roboty, zamawiający może życzyć sobie podziału kosztów produkcji budowlanej na koszty stałe - jednorazowe oraz koszty zmienne, zależne od czasu i koszty zmienne, zależne od ilości wykonanych robót.

 

Zasadniczo, stosuje się dwuczęściowy układ przedmiaru.

Część pierwsza przedmiaru zawiera Generalia, czyli Pozycje Ogólne (General Items) lub inaczej - Kwoty Preliminowane (Preliminaries). W najszerszym ujęciu, na Generalia składają się:

  • kwoty wynikające z przyjętych przez Wykonawcę metod organizacji budowy i robót (Method Related Charges),

  • kwoty, związane z pozostałymi, ogólnymi kosztami realizacji przedsięwzięcia, w tym z kosztami wykonania, utrzymania i usunięcia obiektów i urządzeń wymaganych dla potrzeb Inżyniera Kontraktu, z kosztami gwarancji ofertowej, zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu oraz wymaganych ubezpieczeń i opłat lokalnych.

O zawartości Generaliów decyduje Zamawiający, w porozumieniu z Inżynierem Kontraktu, podczas opracowywania dokumentów przetargowych. Występuje tutaj szereg możliwości wariantowych. Kwoty, wynikające z przyjętych przez Wykonawcę metod organizacji budowy i robót, obejmują przede wszystkim (ale nie tylko) tradycyjnie rozumiane koszty ogólne budowy. Zamawiający może chcieć poznać te koszty, na przykład dla potrzeb rozliczenia zaliczki udzielonej wykonawcy na urządzenie placu budowy (mobilisation grant). Niekiedy, oddzielne rozliczenie kosztów zaplecza może przynieść zamawiającemu pewne oszczędności w stosunku do rozliczeń opartych na kalkulacji typu all-in. W każdym takim przypadku, zamawiający w pierwszej części przedmiaru wyszczególnia te składniki zagospodarowania placu budowy, które jego zdaniem będą potrzebne wykonawcy w związku z realizacją zamówienia oraz wymaga od oferentów podania kosztów jednorazowych (transport, montaż i demontaż) oraz kosztów utrzymania urządzeń placu budowy w okresie wykonywania Robót Stałych. Kwoty, określane jako Method Related Charges, obejmują także te składniki kosztów zatrudnienia sprzętu Wykonawcy, które nie zależą od ilości Robót Stałych wykonywanych z ich zastosowaniem. Chodzi tutaj o koszty jednorazowe sprzętu, o amortyzację oraz o koszty utrzymania oraz napraw sprzętu. W stawkach i cenach Robót Stałych uwzględnia się wtedy tylko koszty operatorów sprzętu oraz koszty zużycia energii, materiałów pędnych i smarów. Wreszcie, składnikami kwot określanych jako Method Related Charges, są koszty zatrudnienia tych jednostek sprzętu, które muszą pozostawać w stałej dyspozycji na placu budowy w związku z ich zastosowaniem do wykonania szeregu różnych Robót Stałych (betoniarki, mieszarki zapraw, żurawie wieżowe, wyciągi przyścienne, itp.) oraz koszty pewnych konstrukcji tymczasowych, które są niezbędne do wykonania Robót Stałych. Takimi konstrukcjami są na przykład rusztowania i deskowania, ale mogą to być również specyficzne konstrukcje budowlane, wykonywane tymczasowo.

Czy Pozycje Ogólne (Generalia) w przedmiarze robót dla kontraktu zawieranego na podstawie wzorca FIDIC są zawsze zestawiane tak, jak to podano wyżej?
Nie, nie zawsze.
Wszystko zależy od tego, jakiej dokładności życzy sobie zamawiający w zakresie kalkulacji stawek i cen oraz w zakresie określenia wysokości kwot płatności dla wykonawcy. W konkretnym przypadku, zamawiający może ustalić, że ceny jednostkowe Robót Stałych powinny zawierać wszystkie koszty bezpośrednie i pośrednie oraz ryzyko i zysk wykonawcy (kalkulacja typu all-in). Wtedy, w części przedmiaru zawierającej Pozycje Ogólne zostaną wyszczególnione tylko pozycje, związane z wykonaniem, utrzymaniem i usunięciem obiektów i urządzeń wymaganych dla potrzeb Inżyniera Kontraktu, z zapewnieniem wymaganej gwarancji ofertowej, zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu oraz wymaganych ubezpieczeń i opłat lokalnych.

 

Część druga przedmiaru, to pozycje zawierające poszczególne Roboty Stałe (Permanent Works), które mają być wykonane przez Wykonawcę stosownie do Kontraktu jako przedmiot zamówienia i przekazane zamawiającemu. Opisy pozycji przedmiaru będą przedstawiały poszczególne Roboty Stałe w ujęciu produktowym, a konkretne metody wykonania będą w tych opisach wskazane tylko wtedy, gdy wymaganą jakość wykonania danych Robót można osiągnąć tylko w przypadku zastosowania określonych metod ich wykonania. Należy w tym miejscu wskazać klauzulę 57.1 Warunków FIDIC, według której Roboty Stałe powinny być mierzone netto, niezależnie od jakichkolwiek zasad powszechnych lub miejscowych, z wyjątkiem przypadków, kiedy w Kontrakcie postanowiono inaczej.

W praktyce, przedmiar robót dla kontraktu zawieranego według Warunków FIDIC jest sporządzany według zasad uzgodnionych przez Zamawiającego z Inżynierem Kontraktu. Należy brać pod uwagę, że z klauzuli 55.1 wynika iż ilości robót podane w przedmiarze są szacunkowe i nie mogą być brane za rzeczywiste i poprawne dla wypełnienia zobowiązań Wykonawcy wynikających z Kontraktu.