Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Zabytki techniki krajów wyszehradzkiej czwórki

Od Redakcji: Zazwyczaj mówiąc o zabytkach budownictwa, mamy na myśli obiekty typu Wawel, innymi słowy zabytki architektury. Tymczasem warto pamiętać, że budownictwo, to również obiekty inżynieryjne. Wakacyjny numer "Przeglądu Budowlanego" ( 6/2004 s.45) informuje o ciekawej inicjatywie organizacji z krajów Grupy Wyszehradzkiej. Poniższy artykuł przytaczamy za zgodą redakcji PB.

 

 

Współpraca organizacji budowlanych - Związków i Izb Budownictwa czterech krajów Grupy Wyszehradzkiej (V-4) datuje się od 1994 roku. Kolejne spotkania i konferencje inżynierów budownictwa, odbywające się co roku w innym z krajów V-4, są okazją do wymiany doświadczeń, konfrontacji osiągnięć naukowo-technicznych i przyczyniają się do otwarcia granic między Polską, Słowacją, Czechami i Węgrami. Wszystkie kraje V-4 mogą pochwalić się zabytkowymi obiektami sztuki inżynierskiej o światowym znaczeniu.

 

Z inicjatywy Czeskiej Izby Inżynierów Budownictwa (CKAIT) w 2000 roku wydano pierwszy tom albumu przedstawiającego myśl inżynierską naszych poprzedników. W książce tej o nazwie "Zabytki techniki krajów wyszehradzkiej czwórki" przedstawiono po sześć zabytków techniki z każdego z krajów V-4. Ich historię, architekturę, konstrukcję i znaczenie w historii światowego budownictwa przedstawiono w czterech językach krajów V-4. To najczęściej pionierskie obiekty i unikatowe rozwiązania techniczne, z których wciąż dumni są współcześni. Uzgodniono, że zabytki techniki i sztuki inżynierskiej będą opisywane kolejno przez inne kraje.

 

W listopadzie 2001 r. na spotkaniu komitetu redakcyjnego w Dorog niedaleko Esztergom na Węgrzech podjęto decyzję, że wydawcą drugiego tomu albumu będzie Węgierska Izba Inżynierów (MMK). Prace redakcyjne, wskutek różnych przeszkód trwały ponad 2 łata, tym niemniej 14 maja 2004 roku w Budapeszcie odbyła się oficjalna prezentacja drugiego tomu "Zabytków techniki krajów wyszehradzkiej czwórki". Książka ukazała się w dziesiątą rocznicę pierwszego spotkania organizacji budowlanych krajów grupy V-4 oraz w roku ich przystąpienia do Unii Europejskiej. W książce przyjęto podobny układ redakcyjny jak w pierwszym tomie (przedstawiono po sześć kolejnych zabytków techniki z Węgier, Polski, Słowacji i Czech w czterech językach tych krajów oraz dodatkowo w języku angielskim).

 

 
Od prawej: redaktor wydania Hollo Csaba,
tłumacz Ronai Katrin,
dr inż. Zygmunt Rawicki

 

We wstępie redaktor naczelny wydania Hollo Csaba (wiceprezydent MMK) opisuje historię zamku Wyszehrad i związków łączących Węgry, Czechy i Polskę od 1335 roku (zjazd trzech królów) do czasów współczesnych.

 

Węgrzy tym razem zaprezentowali w swej części: Most Marii Walerii Estergom - Sturovo (Parkany), Węgierskie obiekty twierdzy Komarom, Stację dwupompową w północno-wschodnich Węgrzech, Śluzę Kurcatorok w Mindszent, Muzeum odlewnicze GANZ w Budapeszcie i Most Wolności (Szabadsag) w Budapeszcie.

Polska przedstawiła: Most drogowy na rzece Słudwi, Twierdzę Przemyśl, Kanał Elbląsko-Ostródzki, Papiernię w Dusznikach Zdroju, Tężnie Ciechocińskie i Kolej linową na Kasprowy Wierch.

Słowacy opisali: Zespół historycznego Solivaru, Obserwatorium astronomiczne w Hurbanovie, Kuźnie w Medzevie, Kolej konną między Bratysławą a Trnawą, Mennicę w Kremnicy i System bastionowy fortyfikacji w Komarnie.

Natomiast Czesi przedstawili: Twierdzę Dobrosov, Mennicę w Jachymovie, Sztolnię Rudolfa, Starą hutę pod Adamovem, Kopalnię "Michal" w Ostrawie-Michalkovicach i Młyn wodny w Słupi.

Z tą publikacją (o objętości 240 stron formatu A-4) z przyjemnością zapoznają się osoby nie tylko zawodowo związane z budownictwem. Napisana jest bowiem bardzo przystępnym językiem, bogata w kolorowe ilustracje, i co godne podkreślenia, w informacje przydatne turystom, takie jak: lokalizacja, dojazd i godziny zwiedzania.

 

Przewiduje się wydanie jeszcze kolejnych dwóch tomów - przez stronę polską, a następnie słowacką.

 

 

 

przyp.red.:

 

Pierwszy w Europie most spawany z 1929 r. na rzece Słudwi, projektu inż. Stefana Bryły, Maurzyce k/Łowicza
 
Kompleks kopalni "Michal" z lat 1913-1915 - jeden z zabytków klasy ogólnonarodowej niezwykle dobrze zachowany pod względem technicznym i budowlanym.
Obserwatorium astronomiczne w Hurbanovie założone w 1874 roku przez dr. Miklos'a Konkoly Thege, sławnego astronoma, muzyka, fotografa, wynalazcę, artystę-malarza i polityka.
Most Wolności - najkrótszy most w Budapeszcie; rzuca się w oczy swoim niecodziennym, ciemnozielonym kolorem. Ozdobiony jest turulami, symbolicznymi ptakami ze starowęgierskich legend.