Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Nowe rozporządzenie dotyczące kalkulacji wartości robót budowlanych - komentarz (cz. II)

WPROWADZENIE

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz.U. nr 130, poz.1389) wydane zostało na podstawie art.33 ust.1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Podkreślić należy, iż przepisy ustawy w zakresie ustalania wartości zamówienia dotyczą przypadków, gdy:

  • przedmiotem zamówienia są same roboty budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane,
  • przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego.

 

W pierwszym przypadku wartość zamówienia zgodnie z ustawą określa się na podstawie kosztorysu inwestorskiego lub planowanych kosztów robót budowlanych, a w drugim przypadku na podstawie planowanych kosztów prac projektowych i robót budowlanych.
Tak więc w konsekwencji również przepisy rozporządzenia dotyczą tylko ww. sytuacji.

 

W poprzednim numerze "Buduj z Głową" omówiłem szczegółowo sposób sporządzania kosztorysu inwestorskiego oraz kalkulacji planowanych kosztów robót budowlanych. Obecnie chciałbym przedstawić w jaki sposób (zgodnie z rozporządzeniem) należy określać planowane koszty prac projektowych. Należy przy tym pamiętać, iż metody i podstawy ich określania stosuje się do oszacowania wartości prac projektowych dla zamówienia obejmującego zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych. Nie obowiązują natomiast do oszacowania wartości zamówienia, którego przedmiotem jest wykonanie samych prac projektowych.

PLANOWANE KOSZTY PRAC PROJEKTOWYCH

Powtarzam: - planowane koszty prac projektowych, o których mowa w ustawie i których metody i podstawy określa omawiane rozporządzenie, stanowią łącznie z planowanymi kosztami robót budowlanych podstawę określenia wartości zamówienia na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych.

 

Z powyższego wynika, iż przepisy rozporządzenia nie obowiązują przy szacowaniu wartości zamówienia, którego przedmiotem są same prace projektowe.

 

 

Dla takiego zamówienia można przyjmować wszelkie znane, dostępne sposoby kalkulacji z uwzględnieniem wymogu zachowania należytej staranności, w tym także określone rozporządzeniem metody i podstawy, ale na zasadzie fakultatywności.

 

Opisana sytuacja wynika z faktu, iż zakres prac projektowych zlecanych łącznie z wykonaniem prac projektowych jest zwykle mniejszy niż w przypadku odrębnego zlecania dokumentacji projektowej dla potrzeb wymaganego ustawą szczegółowego opisu robót budowlanych, będących przedmiotem odrębnego postępowania.

 

Zgodnie z rozporządzeniem planowane koszty prac projektowych oblicza się jako iloczyn wskaźnika procentowego i planowanych kosztów robót budowlanych wg wzoru

 

WPP = W% x WRB

gdzie:
WPP - planowane koszty prac projektowych;
WRB - planowane koszty robót budowlanych;
W% - wskaźnik procentowy.

 

Najważniejszymi elementami decydującymi o prawidłowości obliczeń są wymienione podstawy tj.:

  • program funkcjonalno-użytkowy;
  • planowane koszty robót budowlanych;
  • wskaźniki procentowe.

 

Program funkcjonalno-użytkowy zgodnie z ustawą jest opracowaniem obejmującym opis zadania budowlanego, w którym podaje się przeznaczenie robót budowlanych oraz stawiane im wymagania techniczne, ekonomiczne, architektoniczne, materiałowe i funkcjonalne.

 

Szczegółowy zakres i formę tego opracowania ma określić odrębne rozporządzenie. Do tego czasu istnieje duża dowolność przygotowania takiego programu*. Należy jednak pamiętać, iż solidne jego przygotowanie ma decydujące znaczenie dla jakości i poprawności obliczeń wartości prac projektowych. Jest on bowiem zarówno podstawą dla obliczenia planowanych kosztów robót budowlanych, o których była mowa wcześniej, jak również dla właściwego doboru wskaźnika procentowego.

 

Wskaźniki procentowe dla poszczególnych obiektów przyjmuje się w wysokości i na warunkach określonych w załączniku do rozporządzenia i dopiero w przypadku braku możliwości ustalenia wskaźnika na podstawie załącznika można go określić na podstawie własnych danych lub informacji uzyskanych z właściwych izb samorządu zawodowego.

 

Należy zwrócić uwagę, że podane w załączniku wskaźniki procentowe dotyczą wszystkich podstawowych rodzajów obiektów i odnoszą się do budowy w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, a więc - tych sytuacji, gdy dla robót objętych przedmiotem zamówienia jest wymagane pozwolenie na budowę, a tym samym prace projektowe muszą wykonywać osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.

 

Podane wskaźniki procentowe nie dotyczą zaprojektowania obiektów i robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę (zgodnie z art.29 ust.1 i 2 Prawa budowlanego).

 

 

Wartości procentowe wskaźników są właściwe dla zakresu prac projektowych obejmujących wykonanie:

  • projektu koncepcyjnego,
  • projektu budowlanego,
  • projektu wykonawczego.

Podane wskaźniki nie uwzględniają natomiast kosztów opracowania danych wyjściowych potrzebnych do wykonania zasadniczych ww. składowych prac projektowych (§ 10 pkt 5 rozporządzenia).

 

Wartości podanych wskaźników są zróżnicowane:

  • dla obiektów /inwestycji/ kubaturowych w zależności od kategorii złożoności projektowanych robót budowlanych oraz ich wartości,
  • dla pozostałych rodzajów obiektów /inwestycji/ w zależności od rodzajów obiektów oraz ich wartości.

 

Ponadto w rozporządzeniu określono udziały procentowe kosztów

  • projektu koncepcyjnego,
  • projektu budowlanego oraz
  • projektu wykonawczego

w ogólnym koszcie prac projektowych i ustalono zasadę, iż w przypadku pominięcia w opracowaniu projektowym projektu koncepcyjnego odpowiednio zwiększa się udział pozostałych dwóch rodzajów projektów. Oznacza to, że w tym przypadku nie pomniejsza się ogólnego kosztu prac projektowych, określonego z zastosowaniem odpowiedniego wskaźnika procentowego.

 

Należy natomiast pamiętać, iż określone w załączniku do rozporządzenia (w części dotyczącej inwestycji kubaturowych) wskaźniki procentowe, należy zgodnie z pkt 1.2 odpowiednio powiększyć o 15 - 30 % lub o 5 - 15 % w przypadku, gdy projektowanie dotyczy remontu, nadbudowy i przebudowy lub dobudowy bez ingerencji w układ funkcjonalny, konstrukcję czy też instalację istniejącego obiektu.

 

Na zakończenie warto zwrócić uwagę, iż nie należy utożsamiać zakresu prac projektowych, o których mowa w przedmiotowym rozporządzeniu z zakresem dokumentacji projektowej, za pomocą której jest opisywany przedmiot zamówienia na wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.

 

Wartości określone w załączniku nie uwzględniają takich opracowań jak przedmiar robót, kosztorys inwestorski czy specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót.

 

 

Rozwiązanie takie przyjęto, biorąc pod uwagę ograniczone potrzeby zamawiającego wynikające z łącznego zlecenia prac projektowych i wykonawstwa robót budowlanych.

PODSUMOWANIE

W zakresie regulacji dotyczących kosztorysu inwestorskiego (na roboty podlegające Pzp) do najważniejszych należy całkowite odstąpienie od urzędowej ingerencji polegającej na określaniu norm, cen i narzutów obowiązujących w kalkulacji. Obecnie o wszystkich danych dotyczących norm, cen i narzutów decyduje zamawiający, a w zasadzie - opracowujący kalkulację.

 

Tym samym nabiera znaczenia ranga kosztorysantów, gdyż od ich wiedzy i fachowości zależy na ile prawidłowo zostaną przyjęte podstawy i wykonane obliczenia wartości zamówienia.

 

 

Swoboda w wyborze odpowiednich wielkości stanowiących podstawę kalkulacji nie oznacza bowiem całkowitej ich dowolności, bowiem nie może zostać naruszona (określona ustawą Pzp) zasada mówiąca o zakazie zaniżania wartości zamówienia.

 

 

* przypis red. - w "Buduj z Głową" nr 1/2004 w dziale "Protokoły i formularze budowlane" opublikowaliśmy formularz: PROGRAM FUNKCJONALNO - UŻYTKOWY autorstwa pani Ewy Wiktorowskiej, który teraz przytaczamy ponownie. Sądzimy, że po kosmetycznym dostosowaniu do obowiązującej treści rozporządzenia, będzie on bardzo pomocny w Państwa pracy.