Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Nowe wyzwania dla zawodu kosztorysanta w procesie inwestycyjnym

Pod powyższym tytułem odbyła się w dniach 4 i 5 listopada, organizowana przez Stowarzyszenie Kosztorysantów Budowlanych, Krajowy Związek Pracodawców Budownictwa, Zarząd Główny Polskiego Związku Inżynierów Budownictwa oraz Warszawskie Centrum Postępu Techniczno-Organizacyjnego Budownictwa „WACETOB" IX Konferencja Częstochowska.

Patronem honorowym Konferencji był Prezes Urzędu Zamówień Publicznych Tomasz Czajkowski, który uczestniczył w jej obradach.

W obradach uczestniczył także przedstawiciel patrona merytorycznego - Ministerstwa Infrastruktury - Dyrektor Andrzej Warwas.

 

Wygłoszono na niej 7 referatów o następujących tytułach:

  1. Kalkulator czy ekonomista - rola i miejsce kosztorysanta w procesie inwestycyjnym.
  2. Biuro kosztorysowe czy biuro inżynierskie - wyzwania i kierunki przekształceń profilu działalności.
  3. Szacowanie wartości inwestycji budowlanych - budżet inwestycji.
  4. Szacowanie wartości zamówienia na roboty budowlane.
  5. Rola i zadania kosztorysanta w przedmiocie stosowania prawa.
  6. Zarys metody sporządzania kalkulacji w ofertach składanych w przetargach na roboty inżynieryjno-budowlane w umowach międzynarodowych - uwagi praktyczne.
  7. Kontrola kosztów realizacji zamówienia na roboty budowlane.

 

Konferencja cieszyła się dużym zainteresowaniem uczestników (142 osoby), a jej tematyka wywołała ożywioną dyskusję.

Generalna teza, że zawód kosztorysanta będzie ewoluował w kierunku poszerzenia wiedzy i umiejętności o obszary, które stanowią o kosztach w poszczególnych etapach i fazach procesu inwestycyjnego znalazła swoje potwierdzenie zarówno w wygłoszonych referatach, jak też w głosach w dyskusji.

 

Obecny stan prawny[1] stanowi , że „ceny towarów i usług uzgadniają strony zawierające umowę...", a w zamówieniach publicznych to zamawiający określa sposób obliczenia ceny oferty[2].

Również w obszarze zamówień publicznych zostały uregulowane dwa obszary zawiązane z zamawianiem robót budowlanych, tj.:

1) opisem przedmiotu zamówienia,

2) wartością zamówienia.

Regulują ten obszar:

1) Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego (Dz.U. nr 202, poz.2072).
2) Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych, określanych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz.U. nr 130, poz.1389).

 

W świadomości wielu kosztorysantów dominuje jeszcze przyzwyczajenie do regulacji odgórnej obszaru kosztorysowania. I stąd często mamy do czynienia z prostym odesłaniem do dawnych (nieobowiązujących) regulacji prawnych.

Ten niedosyt regulacji prawnej kosztorysowania musi być zastąpiony opracowaniem standardów i wzorów postępowania.

 

Taką pierwszą próbę wprowadzenia do praktyki wzorów związanych z zamawianiem robót budowlanych jest opracowany na zlecenie Urzędu Zamówień Publicznych zestaw „Wzorcowych dokumentów przetargowych dla robót budowlanych" zawierający:

A) Wzorcowe dokumenty przetargowe wraz z formularzami
B) Wzory umów o roboty budowlane
C) Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowanych, dokumentacji projektowej oraz zasady obliczania cen na roboty budowlane
D) Wytyczne przygotowania dokumentów przetargowych i oferty na roboty budowlane (Przewodnik).

Dokumenty te należy traktować łącznie, bowiem stanowią one komplementarny materiał dla prawidłowego przygotowania zamówienia na roboty budowlane.

 

W tym kontekście i coraz częściej w praktyce, pojawia się w zamówieniach robót budowlanych osoba „inżyniera budowy", zwanego również „zarządzającym realizacją umowy" ze strony zamawiającego.

Osoba ta powinna posiadać znacznie szerszą wiedzę niż dzisiejszy kosztorysant.

Osoba ta to zawód interdyscyplinarny i potrzebna jest tu wiedza techniczna, ekonomiczna i prawna. W tym kontekście zwracano uwagę na potrzebę współpracy Stowarzyszenia Kosztorysantów Budowlanych z Izbami Inżynierów Budownictwa i Izbami Architektów, a także Izbą Projektowania Budowlanego.

Potrzebne jest komplementarne spojrzenie na cały proces inwestycyjny we wszystkich jego etapach.

Przyzwyczajenie środowiska kosztorysantów wynikają z ponad 20-letniej praktyki stosowania przepisów odgórnie regulujących ten obszar. Ich likwidacja (wraz z nową ustawą o cenach) spowodowała pewne zagubienie. Stąd wiele problemów dotyczyło kwestii - jak np. ma wyglądać kosztorys ofertowy wykonawcy - czy ma to być „wyceniony przedmiar robót" dostarczony przez zamawiającego?

Sugerowano tworzenie przez wykonawców robót budowlanych własnej bazy normatywnej, szczególnie w świetle nieobowiązujących już KNR-ów, KNNR-ów itp. zbiorów norm zużycia, czynników produkcji, zmierzającej do możliwości wyceny zagregowanych pozycji.

 

Coraz częściej inwestorzy wymagają przedłożenia w ofercie kompleksowej ceny.

Punktem wyjścia jednakże stają się dokumenty przetargowe, mające charakter objaśniający i uzupełniający się wzajemne. Są to zarówno:

- Instrukcja dla oferentów;

- Warunki umowy (ogólne i szczegółowe);

- Dokumentacja projektowa (rysunki);

- Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót;

a także wyjaśnienia zamawiającego do oferty.

Należy jak najprędzej rozpocząć tworzenie przez wykonawców własnej bazy cenowej, z uwzględnieniem wszystkich czynników składających się na cenę jednostkową.

 

Szerokość poruszonej problematyki na IX Konferencji Częstochowskiej pokazała jak wiele wyzwań stoi przed zawodem dotychczas zwanego „kosztorysantem".

 

 

 

[1] - Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach - art.2 ust.2 (Dz.U. nr 97, poz. 1050).

[2] - Ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych - art.36 ust.1 pkt 16 (Dz.U. nr 19, poz.177)