Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Wpływ ceny materiału na jego ilość wykazywaną w zestawieniu

Od czasu do czasu otrzymujemy od Państwa pełne niepokoju sygnały, że zmiana ceny materiału powoduje zmianę jego ilości. Rozumiem Państwa zdziwienie, no bo teoretycznie co ma cena do ilości. Na pierwszy rzut oka, każdy z nas powie, że ilość jest stała i wynika ze zsumowania normatywów danego materiału mnożonych przez obmiar we wszystkich pozycjach, w których dany materiał występuje. Ilość pomnożona przez cenę daje wartość i wszystko powinno się zgadzać.

 

Otóż nic z tego, proszę Państwa. Tak dobrze nie ma, żeby wszystkie przeliczenia zgadzały nam się w każdą stronę.

 

Jako przykład wykorzystam kosztorys nadesłany przez jedną z Użytkowniczek, która poruszyła ten temat. Zacytuję fragmenty listu:

 

"Mój problem z programem polega na tym, że gdy wpisuję cenę w zestawieniu materiałów zmienia się ilość przedmiarowa. (...) Zauważyłam, że gdy wpisuję ceny w ilościach pełnych i połówkowych np. 14,00; 14,50 i 14,55 w ilościach nie zachodzą żadne zmiany. Gdy wpisuję np.0,84 lub 1,24 ilości już ulegają zmianie."

 

Z nadesłanego kosztorysu usunąłem wszystkie pozycje, które nie zawierały gwoździ, a z pozostałych usunąłem wszystkie elementy RMS, poza gwoździami. Zrobiłem tak dla większej przejrzystości.

 

Następnie wyświetliłem zestawienie materiałów i na jego tle listę pozycji zawierających gwoździe. Wyglądało to tak:

 

 

Proszę dokonać na kalkulatorze podsumowania ilości gwoździ w poszczególnych pozycjach. Wychodzi 6.5852 kg. Tymczasem w zestawieniu, w rubryce Ilość widzimy 6.5861 kg. Różnica wynosi całe 0.9 g (słownie: 9 dziesiątych części grama). Ile waży gwóźdź? Raczej znacznie więcej, więc ta różnica nie ma żadnego znaczenia, bo i tak w rzeczywistości ilość będzie jeszcze inna.

No dobrze, zapytają Państwo, ale dlaczego musi być jakaś różnica?

Już wyjaśniam.

Tym, co naprawdę w kosztorysie jest ważne są pieniądze. Prawda?

Proszę podsumować za pomocą kalkulatora kolumnę "Wartość". Wychodzi dokładnie tak jak w zestawieniu materiałów, czyli 30 zł 23 gr.

Teraz proszę tę kwotę podzielić przez cenę gwoździ.

 

30.23 / 4.59 = 6.5860566448801742919389978213508 czyli w przybliżeniu 6.5861 kg

 

Ilość ta została wpisana do zestawienia materiałów zamiast ilości wynikającej z podsumowania ilości wykazywanych w pozycjach dlatego, żeby nikt (sprawdzający) nie mógł zarzucić, że w zestawieniu nie zgadzają się iloczyny : ilość * cena = wartość.

Uznaliśmy bowiem, że nikt nie będzie miał pretensji o 0,5 g gwoździ, ale o 2 grosze różnicy to już owszem. Jak Pani słusznie zauważyła, zjawisko to występuje jedynie w sytuacji, gdy wprowadzana jest cena "nieokrągła" np.: 3.47 zł. Wówczas bowiem powstają wartości rzeczywiste z bardzo dużą ilością cyfr po przecinku, co wymaga zaokrągleń. W rzeczywistości wystąpienie (lub nie) tego zjawiska zależy też od obmiaru pozycji i normy zużycia materiału. Dlatego nie zawsze daje się ono zaobserwować. Nie da się go niestety wyeliminować, gdyż trzeba by było wykazywać ilości materiałów z bardzo dużą dokładnością, a wartości z 9-cioma miejscami po przecinku, co byłoby oczywistą bzdurą. Nikt nie traktowałby poważnie zestawienia materiałów, w którym ilość gwoździ jest wykazywana w miligramach, a kwoty precyzowane w mikrogroszach.

 

Gdy cena jest zerowa, to program nie sumuje kwot (bo nie istnieją) lecz ilości. I wtedy wychodzi inna ilość w zestawieniu niż wówczas, gdy cena jest niezerowa.

 

Mam nadzieję, że te wyjaśnienia rozwiały wątpliwości, co do poprawności obliczeń programu. Dodam tylko, że w programie stosujemy ten sposób obliczeń od samego początku, czyli już prawie dwadzieścia lat i jak dotąd żaden sprawdzający nie zakwestionował poprawności kosztorysu z powodu niezgodności ilości materiałów.