Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Polska papugą narodów (cz. III). Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych, czyli "Polak potrafi"

Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych,
czyli "Polak potrafi"

 

Podstawę do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych[1], stanowią również specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych (§ 3, pkt 1, ppkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r.[2]).

 

Zakres i forma tych specyfikacji została określona w Rozdziale 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r.[3], przy czym § 12 tegoż rozporządzenia definiuje:

"Specyfikacje wykonania i odbioru robót budowlanych stanowią opracowania zawierające w szczególności zbiory wymagań, które są niezbędne do określenia standardu i jakości wykonania robót, w zakresie sposobu wykonania robót budowlanych, właściwości wyrobów budowlanych oraz oceny prawidłowości wykonania poszczególnych robót".

Pięknie i pożytecznie dla kosztorysowego fachu zdefiniowane.

 

Dla kosztorysanta sporządzającego kosztorys inwestorski, niezwykle ważne jest pojęcie "roboty podstawowej", gdyż wykonywany przez niego kosztorys to nic innego jak suma iloczynów liczby jednostek sprzedmiarowanych robót i ceny jednostkowej "roboty podstawowej" (dla tradycjonalistów

Wk = ∑ L x Cj,

czyli kosztorys sporządzony metodą kalkulacji uproszczonej).

 

Robota podstawowa wg cytowanych wyżej rozporządzeń - to minimalny zakres prac, które po wykonaniu są możliwe do odebrania pod względem ilości i wymogów jakościowych oraz uwzględniają przyjęty stopień scalenia (zagregowania) robót.
Zgodnie z § 14 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych powinny zawierać co najmniej:

"1) część ogólną, która powinna obejmować:
...
b) przedmiot i zakres robót budowlanych,
c) wyszczególnienie i opis prac towarzyszących i robót tymczasowych,
...
9) opis sposobu rozliczenia robót tymczasowych i prac towarzyszących,"

W § 14 ust.2 analizowanego rozporządzenia podano, że

"prace towarzyszące są to prace niezbędne do wykonania robót podstawowych nie zaliczane do robót tymczasowych, w tym geodezyjne wytyczanie i inwentaryzacja powykonawcza"

 

Jako prosty kosztorysant rozdziawiam gębę z zachwytu dla twórców tego rozporządzenia i jedyne co mi przychodzi do głowy, obok gwieździsto-błękitnej flagi UE, to pięcioliterowy skrót FIDIC.

 

Aby nadmiernie nie mędrkować, sięgam do materiałów Konferencji Częstochowa 2003 pt. "Kalkulacja kosztorysowa robót budowlanych dla kontraktów realizowanych według warunków FIDIC" (Federation Internationale Des Ingenieurs-Conseils - tłum. Międzynarodowa Federacja Inżynierów Konsultantów), gdzie dowiaduję się, że celem propagowania tych warunków jest standaryzacja, między innymi Specyfikacji Technicznych. Zestaw wzorcowych Specyfikacji Technicznych wg FIDIC obejmuje:

  1. Ogólną Specyfikację Techniczną,
  2. Szczegółowe Specyfikacje Techniczne.

Ponadto Specyfikacja Ogólna i Specyfikacje Szczegółowe, zawierają stosownie, poza robotami wykazanymi w części techniczno-ilościowej kosztorysu (Roboty podstawowe), wyszczególnienie robót takich jak: np. roboty związane z urządzeniem, utrzymaniem i likwidacją placu budowy, transportem wewnętrznym, wykonywaniem pomiarów, zabezpieczaniem robót i usuwaniem szkód, itd. (Roboty tymczasowe).
W warunkach kontraktowych dla robót inżynieryjno-budowlanych FIDIC (tłumacz. na j. polski w 1992 r.) uznaje się za wskazane zwrócenie szczególnej uwagi na definicje wg klauzuli 1.1 (f)(i) i dalszych stosownie do okoliczności:

  1. Roboty stałe (Permanent Works) - roboty (włącznie z urządzeniami) które mają być wykonane stosownie do kontraktu,
  2. Roboty tymczasowe (Temporary Works) - (w polskim wydaniu występujące jako Roboty pomocnicze) roboty wszelkiego rodzaju potrzebne do wykonania i wykończenia Robót stałych, a także do usunięcia i usterek w tych robotach.

Z analizowanych materiałów konferencyjnych można dowiedzieć się również, że w kontraktach FIDIC obowiązuje generalna zasada, wg której płatności dotyczą Robót stałych zaś koszt Robót tymczasowych Wykonawca włącza do cen Robót stałych. Takie rozwiązanie służy minimalizowaniu kosztów Robót tymczasowych[4].

 

W tym miejscu, rozczarowany dochodzę do wniosku, że mój kosztorys inwestorski wykonany dla Zamawiającego będącego podmiotem publicznym siłą rzeczy będzie posiadał jeden mankament - nie będzie uwzględniał w żaden sposób Robót tymczasowych, ponieważ z definicji ustawowej wynika, że dotyczy on tylko i wyłącznie Robót podstawowych (na nieszczęście wyraźnie zdefiniowanych). Wobec tego moja analiza obliczeniowa (kosztorys) Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych wg której, między innymi, kosztorys inwestorski sporządzam, będzie niepełna i nie może zawierać kalkulacji wynikającej z opisu sposobu rozliczenia robót tymczasowych i prac towarzyszących.
Ponadto kosztorys inwestorski sporządzony i wykonany literalnie zgodnie z ustawą również na podstawie Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych nie odpowiadający standardom FIDIC, najprawdopodobniej nie powinien służyć skalkulowaniu inwestycji realizowanej przy współ finansowaniu ze środków UE, ponieważ rozliczenie takiej inwestycji zazwyczaj wymaga spełnienia standardów FIDIC.
Nadto sformułowanie w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 roku dodatkowego terminu "Prace towarzyszące" świadczy dobitnie o geniuszu frazeologicznym pionu legislacyjnego Ministerstwa Infrastruktury[5].

 

Nie będzie Angol ...!!! Myślę o Chińczykach którzy o pięćset lat wyprzedzili Europejczyków w zastosowaniu praktycznym prochu strzelniczego. A może cykl artykułów powinien się nazywać "Polska Chinami narodów (europejskich)"? Myślę o wielkich "architektach propagand" ubiegłej epoki - kiedy to byliśmy "awangardą Europy". Przecież "Polak potrafi!" Pozostaje mi prosić dr. inż. Jerzego Dylewskiego: Drogi Panie - klaśnij w dłonie, a może obudzę się wraz z Twoimi słuchaczami z "koszmarnego snu" i skrobiąc następny kosztorys nie będę tworzył własnego prawa.

 

 

 

[1] - ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. nr 19, poz. 177 z późn. zm.)

[2] - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określania metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz.U. nr 130, poz. 1389)

[3] - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego (Dz.U. nr 202, poz. 2072)

[4] - dr inż. Janusz Kulejewski "Ogólne zasady kalkulacji kosztorysowej w krajach Unii Europejskiej", "Kalkulacja kosztorysowa robót inżynieryjno-budowlanych w umowach zawieranych na podstawie warunków kontraktowych FIDIC", mgr inż. Marek Rdułtowski "Dokument przedmiarowy dla kontraktu na roboty inżynieryjno-budowlane wg warunków kontraktowych FIDIC"

[5] - Ponadto w "Małym słowniku terminów budowlanych" Warszawa 1997 odnalazłem hasła: Roboty geologiczne, Roboty zabezpieczające, Roboty zanikające.