Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

System norm w budownictwie. Bierzmy przykład z Norwegów – część II

W poprzednim artykule „Bierzmy przykład z Norwegów” ("Buduj z Głową" nr 1/2004) starałem się przedstawić Państwu ogólny zarys filozofii systematyki norm w Norwegii. Teraz skoncentruję się nad normą NS 3451 „Tablica części budowli”, która jest uważana za najważniejszą z norm. Jak Państwo pamiętacie z ostatniego artykułu, norma ta klasyfikuje części produktu końcowego w jego ostatecznej formie. Inwestor kupując obiekt od wykonawcy kupuje (odbierając) poszczególne elementy budynku, takie jak – fundamenty, ściany stropy, prace wykończeniowe itd. Norma opisuje elementy zakończenia procesu budowlanego, w którym rezultat pracy i użytych materiałów dały fizyczne części budowli. Jednocześnie systematyzuje też informacje do analizowania przyszłych inwestycji w fazie projektowania i co jest bardzo istotne - w procesie inwestycyjnym wprowadza wspólny język pomiędzy projektantem, wykonawcą i inwestorem. Norma ta jest podstawą do tworzenia opisów robót i systematyzowania informacji o kosztach obiektu budowlanego.
Układ normy jest łatwy do zapamiętania, szczególnie jeżeli chodzi o kody dwucyfrowe. Mogę Państwa zapewnić, że po wykonaniu paru przedmiarów robót bądź kalkulacji z wykorzystaniem normy, bez problemu pamięta się najważniejsze kody części budowli. NS 3451, dzięki zgodzie Norweskiej Rady Normalizacji w Budownictwie – Norges Byggstandardiseringsrad (NBR) – została w całości przetłumaczona na język polski.

 

Warto zacytować wstęp do normy:
Norma ustanawia podział na części budowli i części instalacji w celu usystematyzowania, klasyfikacji, i kodowania informacji, które dotyczą fizycznych części budynku i otaczającego terenu.
Podział może być używany przy opisie robót i w przedmiarach, w statystyce i w zbieraniu danych doświadczalnych o kosztach, właściwościach użytkowych, pracochłonności i tym podobnych

 

NS 3451 „Tablica części budowli” podaje podział części budowli wg trzech stopni dokładności i odpowiadające im kody:

  • kod jednocyfrowy oznacza główne części budowli,
  • kod dwucyfrowy oznacza części budynku,
  • kod trzycyfrowy oznacza detale budynku.

 

A tak przedstawia się NS 3451 jako „Tablica części budowli” w podziale dwu- i trzycyfrowym:

 

Dwucyfrowy poziom podziału

 

2 Budynek

21   Grunt i fundamenty

22   Ustrój nośny / szkielet

23   Ściany zewnętrzne

24   Ściany wewnętrzne

25   Stropy

26   Dach

27   Wyposażenie budynku

28   Schody, balkony

 

Trzycyfrowy poziom podziału

 

2 Budynek        
21 Grunt i fundamenty 22 Ustrój nośny / szkielet 23 Ściany zewnętrzne
211 Przygotowanie terenu 221 Ramy 231 Konstrukcje podstawowe
212 Wykopy 222 Słupy 233 Okna, drzwi
213 Wzmacnianie gruntu 223 Belki 234 Wykończenie zewnętrzne
214 Fundamenty     235 Wykończenie wewnętrzne
215 Warstwa nośna     237 Wyposażenie
216 Drenaż        
24 Ściany wewnętrzne 25 Stropy 26 Dach
241 Konstrukcje podstawowe 251 Konstrukcje podstawowe 261 Konstrukcje podstawowe
243 Okna, drzwi 252 Płyta na gruncie 263 Świetliki, otwory
245 Wykończenie 253 Otwory 264 Nadbudowa
247 Wyposażenie 254 Podłoga i powierzchnia 265 Pokrycie
    255 Sufit. Wykończenie 266 Odwodnienie
    257 Wyposażenie 267 Wyposażenie
27 Wyposażenie budynku 28 Schody, balkony    
    281 Schody    
    282 Rampy    
    283 Zadaszenia    
    284 Balkony    
    287 Wyposażenie    

 

Zaletą takiej klasyfikacji jest możliwość stworzenia bazy danych, w której wybierając kod elementu budynku (np. strop 251-01) możemy bezpośrednio przyporządkować mu informacje dotyczące ceny i zużycia zasobów. „251” jest kodem z normy NS 3451, natomiast oznaczenie –01 jest kodem dodanym /przyporządkowanym przez użytkownika, który definiuje konkretny typ stropu np. żelbetowy o grubości 25 cm wykonany z betonu B35.
Kolejną zaletą klasyfikacji jest możliwość projektowania w programach CAD budynków z uwzględnieniem podziału na poszczególne części budowli zgodnie z normą NS 3451. Specjalna nakładka programowa pozwala na eksport danych (powierzchnie w m2 i objętości w m3 elementów budynku) do przedmiaru robót, który później posłuży jako materiał do wyceny robót.

Prace projektowe rozpoczynają najważniejszą fazę przygotowania dokumentów do kontroli ekonomicznej inwestycji. Stare norweskie przysłowie mówi: Ten, kto zna ilości, kieruje przedsięwzięciem!
Norma NS3451, jak i pozostałe normy, umożliwia wykonanie rzetelnego przedmiaru i opisu robót budowlanych, który przy użyciu odpowiedniego oprogramowania daje następujące funkcje zapisu ilości:

  • automatyczny zapis numeru branży jako funkcji kodu NS,
  • zapis kodów specjalnych ustalanych w stosunku do aktualnie opisywanych części budowli,
  • uzupełnienie kodów specjalnych jako logicznie powiązanych z kodami zapisanymi poprzednio
  • kopiowanie ilości danego produktu częściowego do innej pozycji logicznie powiązanej z uprzednio zarejestrowaną,
  • przenoszenie ilości z jednej pozycji do drugiej,
  • układanie liniowych lub logicznych powiązań między produktami częściowymi (tzw. „pakietów”) zgodnie z metodą elementów,
  • automatyczny zapis ilości przenoszonych z rysunku CAD (wspomniany przeze mnie wcześniej).

 

Opis i przedmiar robót opierający się m.in. na normie NS3451 daje możliwości przedstawiania danych w różnych układach, zależnie od tego jaki dokument jest potrzebny w danej chwili. Dane dotyczące części budowli można selekcjonować i wybierać w zależności od etapu procesu inwestycyjnego.