Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Weryfikacja kosztorysów w Normie Pro

Przy pomocy programu Norma Pro inwestorzy, inspektorzy nadzoru oraz osoby sprawdzające kosztorysy mogą w łatwy sposób zweryfikować je zarówno pod kątem zawartości merytorycznej, formalnej jak i rzetelności wykonania. Zweryfikowany kosztorys z naniesionymi poprawkami jest bardzo czytelny. Widać na nim wszystkie zmienione i usunięte dane, tak że można pokazać i wyjaśnić kosztorysantowi czy wykonawcy, gdzie i jakie błędy zostały popełnione.

Jeśli chcemy sprawdzić formalną poprawność kosztorysu, należy uruchomić polecenie Sprawdź kosztorys z menu Kosztorys. To, według jakich kryteriów program przeanalizuje dane, zależy od zaznaczonych opcji. Wynik sprawdzania po zakończeniu weryfikacji może zostać wyświetlony w postaci listy lub zapisany w pliku tekstowym, dostępnym do obejrzenia i wydruku. Sprawdzenie poprawności formalnej pozwoli na przykład ustalić, czy zastosowano normatywy (i współczynniki do norm) zgodne z danym katalogiem. Te, które były inne niż w katalogach można następnie poddać ocenie – czy rzeczywiście słusznie je podwyższono lub obniżono. Wykorzystanie tego trybu umożliwi również znalezienie materiałów, które zostały wliczone do materiałów pomocniczych, a według katalogu nie powinny być wliczane oraz „wyłapanie” elementów, które nie mają ceny lub takich, których obmiary są zerowe lub ujemne.

 

 

Rys. 1. Okno sprawdzania poprawności kosztorysu i lista błędów znalezionych w kosztorysie.

 

W prosty sposób można też porównać zastosowane w kilku kosztorysach materiały, sprzęt i robociznę (ich ceny i ilości). W tym celu należy wykonać zestawienia elementów RMS, na których bardzo dobrze widać wszystkie te dane (polecenia Widok, Zestawienia RMS). Odpowiednio porządkując zestawienie (według indeksów, nazw, według wartości czy dostawcy) można na przykład zauważyć, że ceny tych samych materiałów są różne w różnych pozycjach, albo - czy w kolejnych etapach przyjęte ceny nie odbiegają zbytnio od siebie (rys. 2).

 

Rys. 2. Zestawienie materiałów w kosztorysie złożonym, które uporządkowano według indeksów. Widać, że dla betonu B-15 przyjęto  sześć cen różniących się w sposób istotny. Podobnie dla bloczków betonowych.

 

Do weryfikacji i kontroli dużych kosztorysów lub kosztorysu zbiorczego, obejmującego kilka etapów inwestycji, szczególnie przydatne jest specjalne zestawienie pozycji (polecenia Widok, Zestawienia, Pozycje). W zależności od tego, jakie dane mają zostać sprawdzone porządkujemy zestawienie według podstaw wyceny, cen jednostkowych, opisów pozycji, wartości, kosztów materiałów, robocizny, sprzętu, kosztów montażu sprzętu, wartości obmiarów, wariantów, rusztowań, kluczy wykonawczych lub znaczników pozycji. W ten sposób można wyłapać powielone pozycje czy zawyżone obmiary. Jeśli pozycje zostaną na przykład uporządkowane według wartości, już na pierwszy rzut oka widać, które z nich są najbardziej znaczące dla wartości kosztorysu. Klikając na takiej pozycji można obejrzeć jej szczegóły, a przechodząc do innych widoków – zobaczyć, jak zostały zdefiniowane obmiary (widok Przedmiar), narzuty (Narzuty), czy normy nakładów (widok Kosztorys) i ewentualnie je skorygować.

 

Rys. 3.Zestawienie pozycji w kosztorysie zbiorczym, które uporządkowano według opisów. Widać tu, że pozycje 41 i 168 należałoby sprawdzić, ponieważ pochodzą z różnych kosztorysów, ale mają takie same opisy i obmiary. Poza tym po dodaniu obmiarów wszystkich pozycji dotyczących wywozu gruzu wynika, że jego objętość przekracza objętość wszystkich ścian remontowanego budynku, chociaż w trakcie prac tylko kilka ścian zostało wyburzonych.

 

Błędnie wprowadzone elementy kosztorysu mogą zostać skorygowane przez sprawdzającego w ten sposób, że „stare” dane zostaną zachowane, ale oznaczone jako usunięte lub zmodyfikowane. Do tego służy funkcja rejestracji zmian, którą uruchamia się poleceniem Rejestracja zmian | Rejestruj zmiany z menu Kosztorys. Dodane elementy kosztorysu są zaznaczane domyślnie na czerwono i podkreślane, a elementy usunięte zaznaczane na niebiesko i przekreślane. Przeglądając potem kosztorys pod kątem wprowadzonych zmian i po wyjaśnieniu niejasności, wykonane modyfikacje można przyjąć lub odrzucić. Przykładowe zmiany zostały pokazane na rysunkach 4, 5 i 6.

 

Rys. 4. Na rysunku pokazana jest poprawiona pozycja, w której kosztorysant wyliczył zbyt dużą wartość robocizny, zwiększając normatyw ‘R’ proporcjonalnie do zwiększenia głębokości bruzdy. Ponieważ w KNR nie ma normatywów na bruzdy o głębokości 18 cm, powinien zrobić interpolację nakładów z kolumn dla bruzdy płytszej (1/2 cegły – KNR 4-01 339-03) i głębszej (1 cegła – KNR 4-01 339-06). Widać, że została zmieniona podstawa, opis oraz sposób wyliczenia robocizny.

 

Rys. 5. Kosztorysant przyjął błędną kwalifikację roboty i cała pozycja nr 2 uległa skreśleniu (zła postawa wyceny), a na jej miejsce wstawiono właściwą.

 

Rys. 6. W pozycji 3 zmieniono jeden z materiałów, wykreślono nieużywany sprzęt (wyciąg jednomasztowy) oraz zmieniono cenę jednostkową pracy betoniarki, ponieważ kosztorysant błędnie przyjął 131,30 zł/m-g, zamiast 3,13 zł/m-g.