Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Wartość zamówienia na roboty budowlane

W dniu 15 stycznia br. weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2003 r. (opublikowane w Dz.U. nr 229, poz. 2281) w sprawie sposobu obliczania wartości zamówienia publicznego.
Wartość zamówienia publicznego na roboty budowlane jest potrzebna zamawiającemu z dwóch powodów.

  1. Aby wiedział jaką wielkość środków należy zabezpieczyć na finansowanie tego zamówienia (pamiętając o podatku VAT, który jest dla zamawiającego kosztem).

  2. Dla określenia w jakim przedziale progowym znajduje się wartość zamówienia.

 

Cytowane wyżej Rozporządzenie w części dotyczącej obliczenia wartości zamówienia na roboty budowlane stanowi:

 

" ... § 2.1. Wartość zamówienia na roboty budowlane oblicza się na podstawie kosztorysu inwestorskiego, sporządzonego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art.35 ust.3 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych, z zastrzeżeniem § 3.
2. Przy obliczaniu wartości zamówienia na roboty budowlane uwzględnia się także wartość dostaw związanych z wykonywaniem robót budowlanych oddanych przez zamawiającego do dyspozycji wykonawcy.
 
§ 3.1. Podstawą obliczenia wartości zamówienia, którego przedmiotem jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych, jest suma wartości prac projektowych oraz wartości robót budowlanych.
2. Wartość prac projektowych oblicza się jako iloczyn:

1) wskaźnika procentowego określonego na podstawie danych rynkowych lub w przypadku braku takich danych na podstawie aktualnych powszechnie stosowanych katalogów i taryfikatorów oraz
2) wartości robót budowlanych.

3. Wartością robót budowlanych, o których mowa w ust.1 i ust.2 pkt 2, jest suma wartości robót budowlanych w grupach:

1) przygotowania terenu i przyłączenia obiektów do sieci;
2) budowy obiektów podstawowych;
3) instalacji;
4) zagospodarowania terenu i budowy obiektów pomocniczych

- obliczona jako iloczyn wskaźnika cenowego i ilości jednostek odniesienia.
4. Wskaźnik cenowy, o którym mowa w ust. 3, określa się na podstawie danych rynkowych lub w przypadku braku takich danych na podstawie aktualnych powszechnie stosowanych katalogów i cenników. ..."

 

Analiza powyższych zapisów pozwala na następujące stwierdzenia.

 

  1. Wartość zamówienia na roboty budowlane (gdy zamawiający posiada dokumentację projektową) oblicza się tak, jak dotychczas, na podstawie kosztorysu inwestorskiego wykonanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lutego 1999 r., a od 8 marca br. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2004 r. w sprawie metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego[1].
    Oba te rozporządzenia były wydane z delegacji ustawowej art.35 ust.3 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych[2].
  2. Zastrzeżenie zawarte w § 2 ust.1 omawianego Rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 2003 r. dotyczy sytuacji, w których należy określić wartość zamówienia na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych przez jednego wykonawcę.
    Wówczas wartością zamówienia jest suma wartości prac projektowych i wartości robót budowlanych.

 

Sposób obliczenia wartości prac projektowych jest określony jako wskaźnik procentowy od wartości robót budowlanych, a wartość robót budowlanych jest określona również wskaźnikowo "- obliczona jako iloczyn wskaźnika cenowego i ilości jednostek odniesienia".
Wskaźnik cenowy "określa się na podstawie danych rynkowych lub w przypadku braku takich danych na podstawie aktualnych powszechnie stosowanych katalogów i cenników".

 

Metodologię obliczenia wartości robót budowlanych na podstawie wskaźników w poszczególnych grupach (wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów)

a) przygotowania terenu i przyłączenia obiektów do sieci,
b) budowy obiektów podstawowych,
c) instalacji,
d) zagospodarowania terenu i budowy obiektów pomocniczych.

można znaleźć w opracowaniu "Środowiskowe zasady obliczania wartości kosztorysowej inwestycji budowlanych"[3] wydanym przez Izbę Projektowania Budowlanego, Stowarzyszenie Kosztorysantów Budowlanych i Zrzeszenie Biur Kosztorysowania Budowlanego.

 

Natomiast informacje o rynkowych wskaźnikach cenowych można znaleźć w publikowanych następujących wydawnictwach specjalistycznych:

  • "IWNB - Informacyjny zestaw wskaźników na obiekty budowlane" - wydawca Ośrodek Organizacyjnej Obsługi Budownictwa Orgbud-Serwis w Poznaniu;

  • "Scalone Normatywy do wycen budynków i budowli" - wydawca Warszawskie Centrum Postępu Techniczno-Organizacyjnego Budownictwa "Wacetob" w Warszawie;
  • "Wartość kosztorysowa inwestycji - wskaźniki cenowe" WKI - wydawca Ośrodek Wdrożeń Ekonomiczno-Ogranizacyjnych Budownictwa "Promocja" w Warszawie;
  • "Biuletyn cen robót zagregowanych, elementów i obiektów budowlanych - BCO - wydawca OWEOB "Promocja" w Warszawie;
  • "Biuletyn cen regionalnych w budownictwie" BCR - wydawca OWEOB "Promocja" w Warszawie;
  • "Biuletyn cen asortymentów robót" BCA - wydawca OWEOB "Promocja" w Warszawie;
  • "Zbiór jednostkowych wskaźników cenowych z zakresu budownictwa ogólnego, mieszkaniowego oraz przemysłowego na roboty inwestycyjne" cz. I - wydawca Bistyp-Consulting w Warszawie.

 

  1. Warto zwrócić uwagę, że wartość zamówienia na roboty budowlane to nie tylko wartość wynikająca z kosztorysu inwestorskiego, lecz także (zgodnie z § 2 ust. 2) wartość dostaw.
    " 2. Przy obliczaniu wartości zamówienia na roboty budowlane uwzględnia się także wartość dostaw związanych z wykonywaniem robót budowlanych oddanych przez zamawiającego do dyspozycji wykonawcy."
    a tu podstawą ich określenia "…jest wartość rynkowa rzeczy lub praw będących przedmiotem zamówienia" (§ 4.1).
  1. Wobec regulacji zawartych w § 5 ust.1 omawianego rozporządzenia, iż "... podstawą obliczenia wartości zamówienia na usługi lub dostawy powtarzające się okresowo jest zgodnie z wyborem zamawiającego łączna wartość zamówień":
    - z poprzednich 12 miesięcy lub
    - planowanych następnych 12 miesięcy

to trzeba wyraźnie stwierdzić, że regulacja ta nie odnosi się do usługi "kosztorysowanie".
Wykonywanie kosztorysów jest ściśle powiązane z planowanymi i wykonywanymi robotami budowanymi. Nie można zatem stwierdzić, że kosztorysowanie jest usługą powtarzającą się okresowo (tak jak np. wywóz śmieci - co 2 tygodnie), lecz usługą bezpośrednio zależną od robót budowlanych, a te przy wyliczaniu wartości nie podlegają sumowaniu, lecz są obliczane na podstawie kosztorysu inwestorskiego.

  1. Ostatnią, ważną regulacją (§ 6 ust. 1 i 2) jest konieczność obliczenia wartości zamówienia publicznego na roboty budowlane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia (dotyczy to również wartości zamówienia gdy przedmiotem jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych przez jednego wykonawcę), a także uaktualnienie wartości w sytuacji, gdy obliczenie nastąpiło wcześniej niż 6 miesięcy przed wszczęciem postępowania.

 

Zdaniem autora wartości wyliczone w wykonanych wcześniej kosztorysach inwestorskich można zaktualizować wskaźnikiem wzrostu cen robót budowlano-montażowych publikowanym przez Główny Urząd Statystyczny.

 

Warszawa, dnia 5 marca 2004 r.

 

 

 

[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2004 r. w sprawie metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego (Dz.U. nr 18, poz.172) jest realizacją ustaleń uchwalonej w dniu 29 sierpnia 2003 r. ustawy o zmianie ustawy o zamówieniach publicznych (Dz.U. nr 165, poz.1591). W wyniku tej nowelizacji, zgodnie z przepisami art.1 pkt 12 lit.c w miejsce Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji upoważnionym do wydawania rozporządzenia w sprawie metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego został minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej (obecnie Minister Infrastruktury).
W rozporządzeniu przyjęto dotychczasowe rozwiązania w zakresie metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, dokonując zmian wynikających ze zmiany ministra właściwego odpowiedzialnego za opracowanie ww. aktu normatywnego. A ponadto zrezygnowano z określenia wykazu materiałów, konstrukcji, wyrobów, maszyn, urządzeń, które nie są uwzględniane w wartości kosztorysowej, co oznacza, że zalicza się do niej wszystkie wbudowane materiały i urządzenia.
Warto też zauważyć, że rozwiązania tego rozporządzenia stanowią przepisy przejściowe między dotychczas obowiązującymi, a regulacjami wprowadzonymi w ustawą Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 19, poz.177).

[2] przyp.red. - zgodnie z art.226 ustawy - Prawo zamówień publicznych dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej jednak niż przez 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy; zaś przepisy wydane na podstawie art. 35 ust. 3 pkt 2 straciły moc prawną 02 marca br.

[3] przyp.red. - szczegółowe omówienie "Środowiskowych zasad obliczania wartości kosztorysowej inwestycji budowlanych" przedstawiliśmy Państwu w artykule dr. inż. O. Sielewicza "Wartość kosztorysowa inwestycji budowlanych" w "Buduj z Głową" nr 2/2003.