Poniższy artykuł opracowano w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie powstania tego artykułu.
Redakcja nie gwarantuje aktualności tekstu w okresie późniejszym, jak również nie ponosi odpowiedzialności za ew. stosowanie się do zawartych w nim zaleceń.

Restauracja w zawilgoconej piwnicy? Czemu nie ... (cz. II)

W poprzednim numerze BzG prezentowaliśmy możliwości zabezpieczenia przeciwwilgociowego pomieszczeń piwnicznych, gdy nie ma szans na odkopanie ścian zewnętrznych budynku. Jednakże zawsze, gdy tylko istnieje możliwość wykonania izolacji pionowej tych ścian od zewnątrz, to należy bezwzględnie z niej skorzystać. Wykonanie (lub odtworzenie starej) takiej izolacji przeciwwilgociowej lub przeciwwodnej od zewnątrz jest, z technicznego punktu widzenia, korzystniejsze niż uszczelnianie od wewnątrz.

Prace, w takim przypadku, rozpoczyna się od wykonania wykopu. Powinien on być ograniczony do niezbędnego minimum. Jego głębokość może maksymalnie dochodzić do górnego poziomu ławy fundamentowej. Zejście z wykopem poniżej górnej krawędzi ławy fundamentowej grozi wypchnięciem gruntu spod tej ławy i gwałtownym osiadaniem budynku prowadzącym do uszkodzenia jego konstrukcji. Jeżeli poziom posadzki piwnicy znajduje się wyżej niż górna krawędź ławy fundamentowej, to wystarczy wykonać wykop na głębokość sięgającą poziomu tej właśnie posadzki. Minimalna szerokość wykopu pozwalająca na wykonywanie prac izolacyjnych to 60 cm. Jeżeli głębokość wykopu przekracza 1 m, należy zabezpieczyć ścianę z gruntu przed osuwaniem się, zgodnie z obowiązującymi przepisami BHP. Dodatkowo wykop należy zabezpieczyć przed możliwością zalewania wodą, a ziemi z wykopu nie powinno się składować bezpośrednio nad jego krawędzią, zwłaszcza gdy nie stosuje się zabezpieczeń.

 

Po wykonaniu wykopu i jego zabezpieczeniu, należy oczyścić powierzchnię ściany z resztek gruntu, zerwać pozostałości starej izolacji (jeżeli była), skuć nierówności, rozkuć ustabilizowane rysy, usunąć uszkodzone, skorodowane fragmenty materiału konstrukcyjnego. Jeżeli są to spoiny miedzy cegłami, to należy je usunąć na głębokość nie większą niż 2 cm.

 

Po odsłonięciu ściany należy zbadać jej wilgotność. Jeżeli wzrasta ona wraz z głębokością, to mamy do czynienia z klasycznym przypadkiem podciągania kapilarnego. Wówczas, w poziomie posadzki od wewnątrz (z pomieszczenia piwnicy) lub od zewnątrz (z wykopu) należy wykonać izolację poziomą przy zastosowaniu płynu do iniekcji zawilgoconych murów Ceresit CO 81 według technologii przedstawionej w poprzednim numerze BzG.

Po zakończeniu iniekcji, należy wyrównać oczyszczoną powierzchnię ściany, uzupełnić ubytki głębsze niż 5 mm przy użyciu zaprawy cementowej modyfikowanej emulsją Ceresit CC 81, według technologii również podanej w poprzednim numerze BzG. Materiał ten można też wykorzystać do wykonania fasety (wyoblenia) styku ściany z odsadzką ławy fundamentowej. Rekomendowany promień fasety, to 4-6 cm. Wyoblenie wklęsłych naroży i sfazowanie wypukłych jest niezbędnym zabiegiem poprzedzającym nałożenie powłok izolacyjnych. Zdarza się, że w narożach wklęsłych powłoki są nakładane zbyt grubo, co często powoduje powstanie rys skurczowych, a na narożach wypukłych – pocieniane, co z kolei obniża ich skuteczność. Ponadto trzeba pamiętać, że wszelkie naroża elementów konstrukcyjnych to miejsca koncentracji naprężeń i odkształceń.

 

Po wyrównaniu powierzchni ściany można na niej wykonać izolację. Jeżeli ściana jest wilgotna (czyli, gdy po dotknięciu jej suchą dłonią wyczuwalne jest zawilgocenie) to nie wolno stosować izolacji bitumicznych. Mokre czy wilgotne podłoże bardzo skutecznie obniża przyczepność materiałów bitumicznych. Dotyczy to zarówno materiałów rozpuszczalnikowych jak i dyspersji wodnych. Woda dostająca się pod izolacje bitumiczne skutecznie je odspaja, nawet jeżeli układane były na suchym w danym momencie podłożu.

 

Jeżeli czas nie jest naszym przeciwnikiem, można ewentualnie pozostawić odsłoniętą ścianę na dłuższy okres, aby wyschła. Gdy jednak ścigamy się z czasem, to izolację pionową ściany można wykonać przy użyciu powłoki Ceresit CR 166. Sposób aplikacji powłoki jest opisany powyżej. Przed nałożeniem powłoki CR 166, można wyszpachlować nierówności o głębokości do 5 cm, przy użyciu produktu o symbolu Ceresit CR 65. Grubość powłoki izolacyjnej zależy od zagrożenia oddziaływaniem wody gruntowej i powinna wynosić 2 - 3 mm. Wykonaną izolację należy chronić przed słońcem, a aż do momentu stwardnienia – również przed deszczem.

  

Alternatywnym rozwiązaniem jest zabezpieczenie zawilgoconej ściany warstwą powłoki uszczelniającej CR 65.

Gdy odsłonięta ściana jest zabezpieczona powłoką z CR 65 lub jest na tyle sucha, że można ją zabezpieczyć przy użyciu materiałów bitumicznych, jej powierzchnię trzeba zagruntować przy użyciu emulsji bitumicznej Ceresit CP 41 rozcieńczonej wodą w stosunku 1:1. Przed zagruntowaniem podłoża, ubytki w jego powierzchni o głębokości do 5 mm wyszpachlować masą bitumiczną Ceresit CP 43.

 

W przypadku zagrożenia ściany piwnicy tylko wilgocią gruntową, na zagruntowaną ścianę można nałożyć trzy warstwy nie rozcieńczonej emulsji CP 41 za pomocą pędzla lub natrysku. Kolejną warstwę nakłada się po wyschnięciu poprzedniej.

Alternatywnie, po wyschnięciu gruntu, na powierzchnię ściany, można nałożyć powłokę izolacyjną z masy Ceresit CP 43 w ilości 4 kg/m2.

 

Gdy ściana jest zagrożona bezpośrednim oddziaływaniem wody gruntowej, która nie wywiera ciśnienia, zużycie masy CP 43 wyniesie 5 kg/m2. W przypadku oddziaływania wody pod ciśnieniem (nie większym niż 3 m słupa wody), zużycie produktu wyniesie 6 kg/m2.

Przed wykonaniem powłoki, masę CP 43 można wykorzystać do wykonania fasety w styku ściany piwnicy z odsadzką fundamentową. Rekomendowany promień takiego wyoblenia, to 2-3 cm. W przypadku wykonania grubszej fasety, na powierzchni ułożonej masy mogą pojawić się rysy skurczowe, a ponadto powierzchniowe wyschniecie powłoki izolacyjnej może też uniemożliwić odparowanie wody z warstw spodnich, skutkiem czego będzie brak dostatecznej przyczepności do podłoża.

Po upływie około tygodnia, do wykonanej izolacji można kleić płyty styropianowe za pomocą masy bitumicznej Ceresit CP 43, jeżeli jest przewidywane docieplenie pomieszczeń piwnicznych. Jeżeli nie, to wykop można po tym czasie po prostu zasypać, chroniąc wykonaną izolację przed uszkodzeniem mechanicznym w trakcie tych prac.

CP 43 jest materiałem dwuskładnikowym, który trzeba starannie wymieszać wiertarką z mieszadłem. Materiał nakłada się na podłoże przy użyciu pacy metalowej warstwami (rekomenduje się przynajmniej 2-3 warstwy). W przypadku izolacji o większej grubości (zużycie 5-6 kg/m2) i niejednorodności ściany (ściana z różnych materiałów, źle wymurowania, spękana), rekomenduje się wtopienie w pierwszą warstwę siatki z włókna szklanego jako dodatkowego zbrojenia.

Po wykonaniu izolacji, w ciągu 72 godzin wykop należy zasypać, chroniąc powłokę z CP 43 przed uszkodzeniem mechanicznym. Jako ochrona mogą posłużyć płyty ze styropianu ekskrudowanego klejone za pomocą CP 43, w przypadku wykonywania izolacji termicznej ścian, albo płaskie, grube folie, ewentualnie grubsze tkaniny techniczne. Do osłony izolacji tego typu nie wolno stosować rozpowszechnionych ostatnio folii kubełkowych, które uszkadzają powierzchnię izolacji.

 

Jeżeli mamy do czynienia ze ścianą narażoną tylko na oddziaływanie wilgoci gruntowej i widoczne są na niej ślady starej izolacji bitumicznej typu powłokowego, które dobrze przylegają do podłoża, to roboty izolacyjne można ograniczyć do renowacji starej izolacji. W tym celu należy bardzo starannie oczyścić powierzchnię ściany z wszelkich zabrudzeń oraz usunąć te fragmenty izolacji, które łuszczą się i słabo przylegają do podłoża. Po wyschnięciu ściany, gruntuje się ją rozpuszczalnikowym gruntem bitumicznym Ceresit CP 16. Preparat nanosi się za pomocą szczotki dekarskiej. Jego zużycie wynosi około 0,3 dm3/m2. Po wyschnięciu warstwy gruntującej (czyli upływie co najmniej 12 godzin) na zagruntowane podłoże należy nanieść w dwóch warstwach rozpuszczalnikową powłokę bitumiczną Ceresit CP 17. Materiał ten również nakłada się za pomocą szczotki dekarskiej. Drugą warstwę układa się po wyschnięciu pierwszej. Czas schnięcia jednej warstwy może dochodzić nawet do 24 godzin. Orientacyjne zużycie CP 17, w zależności od równości podłoża wynosi od 0,4 do 0,7 dm3/m2. Po wyschnięciu drugiej warstwy powłoki, można przystąpić do zasypywania wykopu. Powłoki izolacyjne wykonane na bazie produktów CP 16 i CP 17, jak i inne powłoki bitumiczne wymagają ochrony przed mechanicznym uszkodzeniem przy zasypywaniu. Ochronę taką może stanowić folia z tworzywa sztucznego, za wyjątkiem folii kubełkowych, lub warstwa tkaniny technicznej. Wykonanie izolacji na bazie CP 16 i CP 17 uniemożliwia jednak, ze względu na zawartość rozpuszczalnika, użycie płyt styropianowych jako jednoczesnego ocieplenia ścian piwnic i zabezpieczenia powłok przed uszkodzeniem.

 

Po zaizolowaniu ściany piwnicy od zewnątrz i wykonaniu w niej przepony poziomej, na jej powierzchni wewnętrznej należy zastosować celem osuszenia (tam gdzie jest to technicznie możliwe) system tynków renowacyjnych Ceresit według zasad opisanych w poprzednim numerze BzG.

 

Omówiona powyżej technologia robót zabezpieczających i renowacyjnych została przedstawiona na rysunkach:

 

Kliknij myszką na wybranym rysunku, żeby go powiększyć
          
Rys. 1. Tynkowanie muru tynkiem renowacyjnym z przeponą wykonaną od zewnątrz i zewnętrzną izolacją.   Rys. 2. Tynkowanie muru tynkiem renowacyjnym z przeponą wykonaną od wewnątrz i zewnętrzną izolacją.